Ga naar de inhoud

Hofbogen: Commercie gaat voor creatie

Begin deze maand verloor stichting Cucosa een rechtszaak van Hofbogen BV. In het kader van de verdere ontwikkeling en commerciële exploitatie van de Rotterdamse Hofbogen moeten de kunstenaars het veld ruimen. Frank Hanswijk maakte een fotoreportage van dit bijzondere kunstenaarscollectief en hun excentrieke ateliers.

De Hofbogen is met een lengte van 1,9 kilometer het langste gebouw van Rotterdam. In 1908 werd dit treinviaduct opgeleverd en vervoerde meer dan 100 jaar treinen en hun passagiers van A naar B. De 193 boogruimtes hebben in de loop der jaren veel verschillende bestemmingen gekend. De Hofbogen onder het voormalige Hofpleinstation, in het laatste stadium eigendom van de NS, stonden voornamelijk heel lang leeg.
Toen de eerste kunstenaars van Cucosa in 1998 voor het eerst de bogen betraden, naast de huidige Mini Mall, waren deze voornamelijk in gebruik door daklozen, alcoholisten en junks. Na een grootschalige opknapbeurt, kleine verbouwingen en aanleg van water en elektriciteit werden verschillende ateliers en expositieruimtes gecreëerd. Sindsdien is Cucosa in verschillende samenstellingen verantwoordelijk geweest voor vele bijzondere projecten.
In 2006 werden de bogen gekocht door Hofbogen BV. De communicatie tussen de nieuwe eigenaar en de kunstenaars was niet altijd optimaal. De website van Hofbogen BV duidt de kwestie op haar website als ‘beëindiging onrechtmatig gebruik door krakers‘. Fotograaf Frank Hanswijk heeft een hekel aan deze benaming, “het zijn kunstenaars, geen krakers”. De rechter besliste echter dat het wel zo was en de kunstenaars kunnen na een verblijf van 20 jaar op ieder moment gevraagd worden om het pand binnen 4 weken te verlaten en ‘bezemschoon’ achter te laten.
De Hofbogen BV heeft grootse plannen voor de toekomst, na de realisatie van de Mini Mall moeten nu ook de volgende bogen opgeknapt worden. Het doel is om de aangrenzende bogen te restaureren en commercieel uit te baten. De plannen van Hogbogen BV zijn beloond met verschillende toegezegde subsidies. Anuska Pronkhorst, programmamanager Hofbogen BV, is positief over de toekomst, “met subsidies van bijvoorbeeld het Nationaal Restauratiefonds kunnen de bogen opgeknapt worden en we willen eind dit jaar beginnen met het opknappen van het dak”. Joris Rockx, kunstenaar van Cucosa, betwijfelt of er binnenkort wel toekomst in de boogjes zit, “een groot gedeelte van de Mini Mall staat nog leeg en de huurprijs ligt veel te hoog”. Hoewel de toekomst wellicht wat onzekerheid bevat heeft Hofbogen BV een duidelijke missie. De kunstenaars van Stichting Cucosa hebben nog geen idee waar ze heen moeten.
Fotograaf Frank Hanswijk zegt ook te begrijpen dat Hofbogen BV geen filantropische instelling is. Echter komt met deze uitzetting een belangrijk collectief van kunstenaars in gevaar, “als dit collectief uit elkaar valt dan verliest het zijn kracht”. De fotoreportage van Hanswijk legde de kunstenaars vast in hun unieke omgeving, nu het nog kan. De combinatie van de locatie en markante kunstenaars is bijzonder, “Het zijn heel bizarre ruimtes, zonder daglicht, prachtig, soms chaotisch en raadselachtig. Misschien kun je de kunstenaars nog wel het beste beschrijven als een soort van ongedierte. Ik bedoel het positief, ze zijn gewoon onverwoestbaar.”, aldus Hanswijk.
Hofbogen BV zegt er alles aan te doen om aan een oplossing te werken. Als dochteronderneming van Havensteder (voorheen Com.wonen en PWS), Stadswonen en Vestia heeft Hofbogen BV ruime beschikking over panden in Rotterdam, “Ik vind dat als er een pand leegstaat er in goed overleg best een tijdelijke betrekking kan plaatsvinden”, aldus Anuska Pronkhost. Hoewel kunstenaar Joris Rockx baalt van hun verplichte vertrek is hij blij dat de stichting weer in gesprek is met Hofbogen BV. Met een huidige Rotterdamse leegstand van 500.000 m2 zou er best nog wat te vinden moeten zijn.

Joris Rockx
Joris Rockx

Toine Klaassen
Toine Klaassen

Tonio de Roover
Tonio de Roover

Alex da Silva
Alex da Silva

Arjen van Krieken
Arjen van Krieken

Dwight Marica
Dwight Marica

Wietse Eeken
Wietse Eeken

Gerelateerde inhoud

Wil je dit soort artikelen blijven lezen?

Vers Beton kan niet bestaan zonder haar leden. Lees onbeperkt artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Laten we met z’n allen eens gierend hard huilen om het hart van Rotterdam

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Jonasz Dekkers staat stil bij het bombardement dat het hart uit onze stad rukte. Volgens hem heeft Rotterdam wél een hart, zelfs duizenden. Hij gunt het ons eens ‘diep te huilen’ om onze saamhorige liefde en trots voor de stad.

  • Is Rotterdam nog een ‘bouwende stad’? En voor wie bouwt ze dan?

    • Vers Beton

    Teun van den Ende doet onderzoek naar stedelijke ontwikkeling, architectuur en woonbeleid in Rotterdam. Hij licht tegels onder woontorens, spreekt wethouders, vastgoedbazen en bewoners. En vraagt zich af: voor wie bouwen we eigenlijk? Bij Vers Beton is hij onderzoeksjournalist Bouwende stad.

  • Gaat Rotterdam eindelijk wat aan de woningnood doen? 9 vragen over de Woonvisie

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    De nieuwe Woonvisie gaat over het Rotterdamse woonbeleid tot 2040, met daarin acties voor de komende vijf jaar. Voor de gemeente een uitgelezen kans om iets aan de wooncrisis te doen. Gaat dat ook echt gebeuren? Woonexpert Teun van den Ende zocht het uit.

  • Alle artikelen

De agenda die je aan het denken zet

  • Rouwpatronen, informele vormen en verrassingen uit onverwachte hoeken. Op woensdagavond 5 juni staat in het Journalistiek Eetcafé het afscheid nemen centraal met meesterinterviewer en schrijver Frénk van der Linden. In deze vijfde editie wordt er in het wijkrestaurant de Carnisser Keuken besproken wat ons verbindt en onderscheidt, hoe het verlies van een dierbare ons leven kan beïnvloeden en hoe we dat vormgeven.

    Venue: De Carnisser Keuken
    Datum:
  • Tijdens deze publieke bijeenkomst wordt onder leiding van moderator Ferrie Weeda uitgebreid stil gestaan bij de 10 actiepunten en gaan publiek en experts in gesprek over aanscherping en concretisering van de actieagenda.

    Venue: Henket-paviljoen (Ingang via het Melkkoppad)
    Datum:
  • Ook dit jaar organiseert AIR-Architectuur Instituut Rotterdam een bijzondere filmavond op een unieke locatie in het festivalhart.

    Venue: Henket-paviljoen (Ingang via het Melkkoppad)
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • Als adviseur werk je samen met (communities van) ervaringsdeskundigen en informele organisaties die dicht bij bewoners staan. Dit netwerk is de basis van Warm Rotterdam. Je onderhoudt, versterkt dit netwerk en bouwt het verder uit. Je haalt ervaringen en kennis op en vertaalt dat, met het team, naar concrete acties of projecten. Op deze manier geeft Warm Rotterdam een stem aan mensen in armoede, bundelt hun kennis en adresseert en agendeert dit bij bestuur & politiek, beïnvloedt beleid en spreekt bedrijven aan op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid bij de aanpak van armoede. 

  • Ben jij een kunstenaar of kunstcollectief werkzaam binnen het domein van social practices, ben je klaar voor een volgende stap in je carrière en sta je open voor kritische reflectie op je eigen artistieke praktijk? Zou je er voor openstaan bewoners, kinderen of partners uit de buurt te betrekken bij jouw werk? Ben je geïnteresseerd in het verkennen van de collectie, Depot Boijmans Van Beuningen, en museale praktijken?

  • Vers Beton zoekt een stagiair vanaf september 2024. We begeleiden je om je eigen leerdoelen te halen en zelf journalistieke producties te maken voor Vers Beton.

  • Bekijk alle vacatures