Rotterdam dé fietsstad van Nederland…?!

Rotterdam wil graag een duurzame stad zijn, maar toch maken Rotterdammers schrikbarend weinig gebruik van de fiets. Hoe zouden we koploper op fietsgebied in de wereld kunnen worden? Karin van Rooij over de fietsende critical mass en een pleidooi voor de Batavus City Racing.

Slalommend langs dubbel geparkeerde auto’s ontwijk ik openslaande portiers. Her en der is de rode kleur van een fietsstrook te onderscheiden maar die wordt vaak gebruikt als extra laad,- en losruimte of verlenging van het trottoir. Uitwijken is een uitdaging, voor je het weet schiet je met je band in de tramrails. Fietsen over de Kruiskade of Nieuwe Binnenweg, het blijft een avontuur.
De fiets is hét middel op weg naar een schonere, klimaatbestendige ofwel gezonde samenleving. Sinds 2007 promoot onze stad een grootstedelijk klimaatprogramma met naar eigen zeggen ‘de scherpste klimaatdoelstellingen van de EU’: het Rotterdam Climate Initiative. Elk jaar vraag ik me weer af hoe dit ambitieuze initiatief strookt met de geluids,- en stankoverlast van de jaarlijkse Bavaria Shitty Racing, maar dat terzijde.

Rotterdam wil dus graag een duurzame stad zijn, op het gebied van fietsen scoren we echter schrikbarend laag. Hoewel landelijk 35 % van de bevolking op zijn stalen ros stapt voor een ritje van onder de 7,5 km, is dat in de Maasstad slechts 23 %. Amsterdam is gemiddeld met 33% en de koploper is Groningen met 46%. In die laatste stad gaan ze zelfs zover dat ze neerslagsensors installeren bij het stoplicht: groen voor fietsers als het regent. In 2009 stelt verkeerswethouder Hans Vervat nog dat Rotterdam dé fietsstad van Nederland moet worden. Drie jaar later is deze ambitie afgezwakt tot ‘Relaxed fietsen in een autostad’.
De noodzaak om als fietser de ruimte op te eisen is in Nederland ook niet echt aanwezig. Dat hebben onze ouders al met succes voor ons gedaan. Met bijna 30.000 kilometer aan fietspaden fungeren wij als gidsland voor fietsontwikkelingslanden als Australië, Amerika en Engeland. Wereldwijd verschijnen in een rap tempo boeken, films en festivals met in de hoofdrol ‘The Dutch Bike’. En fietsfanaten, zoals de Australiër Steven Fleming, verkondigen als een Messias de heilzame werking van de velo. Fietsen is volgens hen niet alleen een goedkoop, gezond en snel vervoersmiddel maar vooral een ‘Way of Life’. Dat blijkt ook uit de verschillende blogs zoals Cycle Chic. Op deze sites tonen fietsers uit New York, London en Copenhagen dat je ook in hippe kleren door de stad kan racen. In diverse steden claimt de ‘Critical Mass’ op gezette tijden de straten die normaal gedomineerd worden door de auto. Al deze commotie lijkt in ons koude kikkerlandje misschien wat overdreven. Fietsen is hier immers zo vanzelfsprekend.
De situatie in de inleiding klinkt dan wellicht iets dramatisch, feit is dat Rotterdam te maken heeft met een grote groep mensen die niet gewend is aan de brik. Uit onderzoek blijkt dat in ‘krachtwijken’ als Delfshaven, Feijenoord en Tarwewijk weinig bewoners fietsen. Hoe kunnen we ook deze doelgroep in beweging krijgen? En als uiteindelijk de hele stad zich per tweewieler verplaatst, hoe voorkomen we dan fietsfiles en parkeerproblemen? Genoeg uitdagingen waar Rotterdam juist vol voor zou moeten gaan. Hoe fantastisch zou het zijn als onze stad het peloton verlaat en de koploper wordt op fietsgebied in de wereld. Wellicht is er dan een nieuw evenement nodig, de Batavus City Racing, de ultieme reclame voor de duurzame en bewuste stad die we willen zijn.
De Rotterdammers Jorrit Spoelstra en Sven Prince maakten een documentaire over het belang van de fiets voor de stad. Dit voorjaar werd het nieuwe fietsmagazine Soigneur in Rotterdam gepresenteerd en eindelijk hebben wij ook onze eigen Rotterdam Cycle Chic, een website die de schoonheid en kracht van het dagelijks gebruik van de fiets benadrukt. Bottom-up zijn er dus al diverse initiatieven, vormen zij de start van een eigentijdse Critical Mass in Rotterdam?
Komende donderdag 22 november organiseert het NAi ‘The Urban Bike Night’ ieder met een fixie, tandem, vouw,- of bakfiets is van harte welkom.