Ga naar de inhoud

Het collectiegebouw is een egoïstische daad

Museum Boijmans van Beuningen en de gemeente Rotterdam willen een nieuw collectiegebouw bouwen in het Museumpark. Dit plan heeft veel stof doen opwaaien. Hans Ophuis is kritisch over de locatie, publieke kosten en de rol van de mecenas die het gebouw financieel mogelijk maakt. Donderdagavond organiseert AIR een debat over het collectiegebouw.
Stel. Je bent een mecenas. Je klopt aan bij de gemeente met een verzoek. Je wilt een gebouw (nader te bestemmen) van ruim 2200 vierkante meter neerzetten. Middenin het Museumpark. Het antwoord laat zich raden: “volstrekt onmogelijk!”.
Toch wil diezelfde gemeente precies daar een gebouw neerzetten dat ruim zes keer zo groot is. Een gebouw dat bedoeld is om vermogende particuliere kunstverzamelaars te bedienen met een professionele opslagruimte. Een ‘icoon’ dat slechts tegen betaling zeer beperkt toegankelijk is voor het publiek. Gedurende minstens 10 jaar moet hiervoor jaarlijks een graai van minimaal 2,5 miljoen euro uit de kunstkas worden gedaan. Bovendien loopt de gemeente een financieel risico van minimaal 35 miljoen euro. Wel is het zo dat stichting Verre Bergen als filantroop mee financiert. Verder hebben zij en passant hun eigen 2200 vierkante meter veiliggesteld. Het antwoord blijkt dus: “kalm nou maar… geen zorgen, alles komt goed”!

werk van Lily van der Stokker voor Museum Boijmans van Beuningen
werk van Lily van der Stokker voor Museum Boijmans van Beuningen

Dit verhaal, dat steeds meer bizarre vormen begint aan te nemen, begon met een volstrekt legitieme wens voor een nieuwe depot voor museum Boijmans. Zo langzamerhand dreigt het te ontaarden in een uit de hand gelopen ambitie vol bombast en spektakel. Bovendien vormt het een verkwanseling van een belangrijke groene long in de stad.
Het Museumpark is een stadspark dat door aanleg van een parkeergarage zeven jaar als ‘blunderput’ onbruikbaar was. Het is eindelijk weer tot rust gekomen. Het is ook een historisch bijzondere plek, als laatste restant van het land van Hoboken. Het is een prestigieus huwelijk tussen het oorspronkelijke museumpark uit 1927 van stadsarchitect Witteveen en het spraakmakende parkontwerp achter Villa Dijkzigt van Yves Brunier, Petra Blaisse en OMA uit 1987. Een publieke open ruimte in de stad, als verbindend element voor de museale instellingen rondom en een tegenhanger voor de enorme stedelijke verdichting van het Erasmus Medisch Centrum.
Laten we het beestje bij de naam noemen. De voorgestelde bouw van het collectiegebouw in het Museumpark is een egoïstische daad. Een handeling die dwars staat op de onbaatzuchtige essentie van filantropie. Het voorgestelde programma levert geen bijdrage aan de plek, hoogstens een waardevermeerdering van de opgeslagen particuliere kunstwerken.
Waar komt opeens dat onweerstaanbare verlangen naar een icoon op deze plek vandaan? Wordt het Museumpark al niet omzoomd door een uiterst rijke collectie iconische bouwwerken? Zijn het College en de museumdirecteur nu zo verblind door de genereuze bijdrage van 15 miljoen euro van ‘De Verre Bergen’ dat ze het overkoepelende belang van deze bijzonder locatie voor de stad uit het oog verloren zijn? Zijn er echt geen betere scenario’s voorhanden? De volharding in een uitgesproken voorkeur voor zo’n kwetsbare locatie dreigt een patstelling te worden. Gezichtsverlies ligt op de loer.
Dat de financiële risico’s worden van een particulier belang worden afgewenteld op het publiek is niet uit te leggen. Zeker in combinatie met het opofferen van waardevolle publieke ruimte. Het zou beter tot zijn recht komen op private ruimte, met dito kapitaal. Een faciliterende gemeente zou daar trots op moeten zijn. Een geweldige uitdaging voor vermogende verzamelaars in een participatiesamenleving. Kom op, de hakken uit het zand! Misschien verdwijnt dan ook de bittere smaak die dit project bij veel partijen oproept.
Donderdagavond 16 januari organiseert AIR een debat over het Museumpark en het collectiegebouw in debatcentrum Arminius.

Gerelateerde inhoud

Steun onafhankelijke journalistiek voor Rotterdam

We kunnen deze artikelen alleen maken dankzij onze leden. Lees onbeperkt alle artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Ingezonden brief

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    De column van Daphne Bakker afgelopen week deed wat stof opwaaien. Zo ontving de redactie een brief van Wouter Vanstiphout en Michelle Provoost van de Independent School for the City waarin zij reageren op het stuk van Bakker.

  • Een boek uitgeven over de architect van het gebouw dat je gaat slopen, heet in het Surinaams ‘dikatie’

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Daphne Bakker vraagt zich vertwijfeld af hoe het kan dat Nanne de Ru, sloper van Pompenburg, ook de uitgever is van een boek over de architect van het gebouw: Carel Weeber. Tijdens de boekpresentatie raakt ze verward: er wordt gefluisterd dat de sloop van Pompenburg niet doorgaat.

  • Ruim 460.000 Rotterdammers wonen in huizen met risico op oververhitting

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Huizen die hun hitte niet kwijt kunnen vormen een risico voor de gezondheid. Volgens de huidige bouweisen zouden deze woningen niet meer gebouwd mogen worden. Toch woont maar liefst 70% van de Rotterdammers in zo’n huis, waaronder bijna 70.000 ouderen voor wie hitte extra gevaarlijk is, blijkt uit onderzoek van Vers Beton en Investico.

  • Alle artikelen

De agenda die je aan het denken zet

  • Didier Eribon is internationally renowned for his groundbreaking work Returning to Reims. Part memoir, part social and political theory, the book caused a stir in France and approached cult status in Germany, where it touched a nerve with its central premise that the mainstream left is to blame for pushing the working classes towards the far right and nationalism.

    Venue: De Dépendance, OASE
    Datum:
  • Brutus Space presenteert deze zomer een nieuwe, dynamische editie van Wild Summer of Art. Naast een expositie van 50 Rotterdamse hedendaagse kunstenaars omvat deze editie een uitgebreid publieksprogramma vol evenementen, screenings en performances.

    Venue: Brutus
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • Het hoofd marketing & communicatie ontwikkelt en werkt aan het marketingbeleid van MOMO Festival, MOMO Concerts en MOMO Create  en is eindverantwoordelijk voor de uitvoering ervan, waarbij het optimaliseren van het publieksbereik centraal staat.

  • Het bedrijfsbureau is de uitvoeringsorganisatie van de koepelcoöperatie Energie van Rotterdam. Met een klein team werken we dagelijks aan de ondersteuning van de energiecoöperaties, het realiseren van energieprojecten en het behartigen van de belangen in de stad.

  • The Writer’s Guide (to the Galaxy) is een cursuscentrum voor written (en soms ook een beetje spoken) word. Ook is het een ontmoetingsplek voor jonge schrijvers, boekennerds en intersectionele feministen.

  • Bekijk alle vacatures