Ga naar de inhoud

Op naar een Große Koalition!

Al ruim tien jaar wordt de sfeer in de Rotterdamse politiek bepaald door de na-ijver tussen twee grote sociaal-democratische partijen, Leefbaar Rotterdam en de Partij van de Arbeid. Als de voortekenen niet bedriegen, koersen beide nu eindelijk aan op een coalitie. Dat is goed nieuws voor de stad, betoogt Christian Jongeneel.

Coalitie
Coalitie

Hoewel Leefbaar Rotterdam en de PvdA elkaar nu al ruim tien jaar te vuur en te zwaard bestrijden, heeft de tegenstelling tussen de twee partijen altijd iets kunstmatigs gehad. Beiden zijn immers gericht op de arbeiders- en middenklasse van de stad. De Leefbaren bedienen daarbij grosso modo de oude (blanke) achterban van de PvdA, die zich verweesd voelde toen de stedelijke elite de allochtone arbeidersklasse als voornaamste doelgroep van haar emancipatiedrang begon te beschouwen. Maar beide partijen hebben altijd de emancipatie van de migranten aan de onderkant van de samenleving als voornaam(ste) speerpunt gehad.
Het verschil tussen de twee partijen bestaat voornamelijk uit twee punten. Ten eerste het doel van de emancipatie. Voor de sociaaldemocratische elite van de PvdA is het doel de arbeider te verheffen tot een wezen als hijzelf: cultuurminnend en kosmopolitisch. De achterban van Leefbaar wil de allochtonen ook verheffen naar eigen beeld, namelijk tot blanke middenklasse (aan wie decennialange pogingen haar cultuurminnend en kosmopolitisch te maken niet helemaal besteed zijn geweest – wat overigens ook opgaat voor de allochtone doelgroep van het emancipatiebeleid).
Het tweede verschil is prozaïscher en valt niet los te zien van electorale overwegingen. De PvdA bereikt haar doel liefst door gewenst gedrag te belonen, terwijl Leefbaar Rotterdam er de voorkeur aan geeft ongewenst gedrag te bestraffen. Dat is een stijlverschil met beperkte praktische waarde. Zowel belonen als straffen kost tijd en geld en beide hebben hun voor- en nadelen, zodat het in de praktijk altijd op een mix uitdraait. De bijbehorende retoriek heeft echter wel een negatieve invloed op de sfeer tussen de partijen en het onderlinge vertrouwen.

Maakbaarheid

De verschillen vallen echter in het niet bij de grootste overeenkomst: beide partijen geloven namelijk rotsvast in de maakbaarheid van de samenleving. Het is niet voor niets dat een megalomaan plan als de verheffing van compleet Rotterdam-Zuid middels een politieke interventie bedacht is door de PvdA en uitgevoerd wordt door Leefbaar-prominent Marco Pastors. Het gedachtegoed van Leefbaar Rotterdam en de PvdA is veel sterker verwant dan ze zullen toegeven, zeker in verkiezingstijd.
De elites van beide partijen weten dit. Programmatisch lagen Leefbaar en PvdA al in 2006 (en misschien zelfs 2002) zo dicht bij elkaar dat een coalitie voor de hand lag. Angst voor reacties vanuit de achterban, behoefte de ander te overtroeven en persoonlijke rancune maakte een coalitie toen onmogelijk. De voortekenen wijzen er echter op dat deze barricades min of meer geslecht zijn.
Eindelijk. Immers, hoe ga je de Rotterdammers op een geloofwaardige manier vertellen dat ze minder langs elkaar heen moeten leven, als op het stadhuis niet het goede voorbeeld gegeven wordt? Zelfoverwinning is een moeilijk proces, maar als flexibele politieke geesten het al niet kunnen opbrengen, wie dan wel?

Gezamenlijk verhaal

De prijs van zo’n coalitie zonder inbreng van liberalen en confessionelen is dat het idee van de maakbaarheid voluit over de stad zal worden uitgerold. Een aantal plekken in de stad zal er, dankzij een fijne combinatie van wortel en stok, aantoonbaar op vooruitgaan. Dat is dan reden voor een groen vinkje op de doelenlijst van het Leefbaar-PvdA-college, ook als zou blijken dat het afvalputje zich alleen maar naar een andere wijk of een buurgemeente heeft verplaatst.
Als je niet in maakbaarheid gelooft, is dit illusiebeleid. De samenleving kiest haar eigen koers en die gaat in Rotterdam niet op enige schaal in de richting van kosmopolitisch en cultuurminnend (richting complete bakfietsenbuurten, zeg maar). Wie een glimp van de geïntegreerde Rotterdamse samenleving wil zien, moet niet bij de plannenmakers op het stadhuis zijn, maar twee deuren verderop, bij de McDonald’s.
Ook een paar jaar illusiebeleid is echter een geringe prijs voor een omslag in het klimaat van polarisatie. De grootste winst van een coalitie Leefbaar Rotterdam-PvdA zal echter het signaal zijn dat ze met haar bestaan afgeeft: dat de stad meer vooruit geholpen wordt door een gezamenlijk verhaal dan door mager gefundeerde insinuaties over en weer (allochtonenknuffelaar! racist!). Zelfs als het beleid weinig effectief zou zijn, biedt de uitstraling van gezamenlijkheid burgers meer vertrouwen dan nu om zelf initiatieven tot opbouw van de samenleving te ontplooien.
Rotterdam zette in 2002 de omslag van het politieke klimaat in Nederland in, op een manier die misschien wel veel duidelijkheid heeft geschapen, maar ook een karrenvracht aan frustraties. Twaalf jaar later kan de stad opnieuw voor een omslag zorgen. Het wordt tijd.

Gerelateerde inhoud

Steun onafhankelijke journalistiek voor Rotterdam

We kunnen deze artikelen alleen maken dankzij onze leden. Lees onbeperkt alle artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Studentenprotest EUR: “Dit is leuk voor de solidariteit, maar doet natuurlijk niet echt iets”

    • Politiek

    Eén dag voor het aangekondigde studentenprotest bij de Erasmus Universiteit Rotterdam, besluit de driehoek de universiteit te sluiten. Ontheemd moeten de studenten op zoek naar een nieuwe protestlocatie. Romy van Dijk ging mee en werd vooral geconfronteerd met een slechte organisatie.

  • Pastors op het pluche? “Het is geen verbinder”

    • Politiek

    Nu de deadline van de formatie met rasse schreden nadert, moet Geert Wilders op zoek naar vertegenwoordigers van de PVV in een nieuw radicaal-rechts kabinet. Marco Pastors wordt vaak genoemd als kandidaat voor het Torentje of een ministerspost. Wie is Pastors en wat heeft hij bereikt in Rotterdam? Een profiel.

  • Wat doet een burgemeester eigenlijk? Vijf misvattingen rechtgezet

    • Politiek

    Wie zou er momenteel met lichte hartkloppingen op zijn of haar toetsenbord een cv zitten tikken? Maandag 13 mei sluit de vacature voor de nieuwe burgemeester van Rotterdam. Dan begint de zoektocht naar Aboutalebs vervanger. Maar wat doet een burgemeester eigenlijk? En welke kwaliteiten moet hij of zij hebben?

  • Alle artikelen

De agenda die je aan het denken zet

  • Didier Eribon is internationally renowned for his groundbreaking work Returning to Reims. Part memoir, part social and political theory, the book caused a stir in France and approached cult status in Germany, where it touched a nerve with its central premise that the mainstream left is to blame for pushing the working classes towards the far right and nationalism.

    Venue: De Dépendance, OASE
    Datum:
  • Brutus Space presenteert deze zomer een nieuwe, dynamische editie van Wild Summer of Art. Naast een expositie van 50 Rotterdamse hedendaagse kunstenaars omvat deze editie een uitgebreid publieksprogramma vol evenementen, screenings en performances.

    Venue: Brutus
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • Het hoofd marketing & communicatie ontwikkelt en werkt aan het marketingbeleid van MOMO Festival, MOMO Concerts en MOMO Create  en is eindverantwoordelijk voor de uitvoering ervan, waarbij het optimaliseren van het publieksbereik centraal staat.

  • Het bedrijfsbureau is de uitvoeringsorganisatie van de koepelcoöperatie Energie van Rotterdam. Met een klein team werken we dagelijks aan de ondersteuning van de energiecoöperaties, het realiseren van energieprojecten en het behartigen van de belangen in de stad.

  • The Writer’s Guide (to the Galaxy) is een cursuscentrum voor written (en soms ook een beetje spoken) word. Ook is het een ontmoetingsplek voor jonge schrijvers, boekennerds en intersectionele feministen.

  • Bekijk alle vacatures