Ga naar de inhoud

Met een krappe meerderheid van één zetel valt in de Rotterdamse politiek prima te leven

Nu het duidelijk is dat Leefbaar Rotterdam, D66 en CDA met elkaar willen gaan besturen, gonst het in politiek Rotterdam. Deze combinatie heeft namelijk een meerderheid van slechts één zeteltje in de raad – is dat wel genoeg? Peter van Heemst bekeek de belangrijkste politieke problemen van de afgelopen 12 jaar en concludeert: één zeteltje meerderheid, daar valt prima mee te leven.

Peter van Heemst
Peter van Heemst

Is een coalitie met 23 ( van de 45) raadszetels voortdurend haar politieke leven onzeker? Over die vraag is zowel in als buiten het stadhuis heel wat afgetobd de laatste weken. Na het vertrek van de ChristenUnie-SGP resteerde Leefbaar Rotterdam (14 zetels), D66 (6 zetels) en het CDA (3 zetels) niks anders dan met een krappe meerderheid in de raad een stadsbestuur te gaan vormen. Eén lastig en geïrriteerd raadslid van Leefbaar Rotterdam of één eigenwijze dwarsligger van D66 zou de coalitie in heftig vaarwater kunnen brengen. Opvallend genoeg gaat niemand ervan uit dat ook bij het CDA dissidenten zouden kunnen zitten. Terwijl uitgerekend die partij zowel landelijk als lokaal op dat vlak een rijke traditie heeft.

Gekunstelde discussie

In mijn ogen is het een wat gekunstelde discussie. Een coalitie met een meerderheid van één zetel kan het net zo makkelijk of lastig hebben als een coalitie met een meerderheid van zes zetels. Wie met één zetel meerderheid van start gaat, weet in ieder geval dat de samenwerking vanaf dag één ontzettend hecht moet zijn.
In de lokale politiek – en zeker in de Rotterdamse – zorgt nog een tweede factor ervoor dat de soep wat minder heet zal worden gegeten dan dat ze nu wordt opgediend. Vrijwel alle wethouders leggen er namelijk eer in dat ze ook buiten de coalitie steun vinden voor hun voorstellen. “Hoe meer zielen, hoe meer vreugd”, is ondanks de verbale scherpte in de raad juist de kern van het dagelijkse politieke werk. Als partijen met een ruime bestuurlijke ervaring, zoals VVD en PvdA, of met een gouvernementele instelling, zoals GroenLinks en CU, niet uit rancune of frustratie de hakken in het zand zetten, dan zullen ze met een grote regelmaat de coalitie aan ruime meerderheden gaan helpen.
Echte politieke problemen ontstaan – zo leert een terugblik op het reilen en zeilen van het stadsbestuur sinds 2002 – doorgaans in zes situaties.

Wethouder Brekebeen

Allereerst als een wethouder een enorme brekebeen blijkt te zijn. Een miskoop. Iemand die zich blunderend en klungelend van het ene verloren debat naar de volgende gênante vertoning sleept. Zulke wethouders zijn uiteindelijk hun politieke leven niet zeker.

Ruzies

Verder kunnen er binnen een politieke partij ruzies ontstaan, waardoor een wethouder de steun van zijn eigen fractie verspeelt. Of een meerderheid in de raad die wethouder nog steunt, doet er dan helemaal niet meer toe. Wie in eigen kring het vertrouwen is kwijt geraakt, resteert niets anders dan een vertrek door de nooduitgang.

Onvolledig informeren en andere blunders

Grote problemen ontstaan per definitie als het stadsbestuur de gemeenteraad over een zware kwestie niet, niet volledig of te laat informeert. Vooral als zich enorme kostenoverschrijdingen voordoen, kan de betrokken wethouder in politiek noodweer terechtkomen. Ook andere politieke blunders die grote maatschappelijke en politieke commotie veroorzaken rangschik ik hieronder. Het ligt dan voor de hand dat een bestuurder daaraan consequenties verbindt (of de druk om dat te doen is in elk geval bijzonder groot).

Provoceren van de raad

Een vijfde factor die voor gedoe kan zorgen is het willens en wetens tarten, provoceren van een raadsmeerderheid. Een wethouder die keer op keer de raad te kijk zet, die elk waarschuwing dat het anders moet aan zijn laats lapt, ja die wethouder kan met een motie van wantrouwen naar huis worden gestuurd.

Ruzie binnen de coalitie

Tot slot kunnen er situaties ontstaan waarin een fractie en haar wethouders breken met de rest van de coalitie omdat ze zich absoluut niet kunnen vinden in de koers die door de coalitiegenoten wordt uitgezet.
Een raadsmeerderheid van één zetel? Ach, daar is goed mee te leven. Politieke problemen ontstaan bijna altijd op onverwachte momenten en over onverwachte onderwerpen, na blunders van wethouders of ruzies binnen of tussen coalitiepartijen. En dan tellen heel andere belangen, emoties en verantwoordelijkheden dan die ene zetel meerderheid in de raad.

Gerelateerde inhoud

Wil je dit soort artikelen blijven lezen?

Vers Beton kan niet bestaan zonder haar leden. Lees onbeperkt artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Studentenprotest EUR: “Dit is leuk voor de solidariteit, maar doet natuurlijk niet echt iets”

    • Politiek

    Eén dag voor het aangekondigde studentenprotest bij de Erasmus Universiteit Rotterdam, besluit de driehoek de universiteit te sluiten. Ontheemd moeten de studenten op zoek naar een nieuwe protestlocatie. Romy van Dijk ging mee en werd vooral geconfronteerd met een slechte organisatie.

  • Pastors op het pluche? “Het is geen verbinder”

    • Politiek

    Nu de deadline van de formatie met rasse schreden nadert, moet Geert Wilders op zoek naar vertegenwoordigers van de PVV in een nieuw radicaal-rechts kabinet. Marco Pastors wordt vaak genoemd als kandidaat voor het Torentje of een ministerspost. Wie is Pastors en wat heeft hij bereikt in Rotterdam? Een profiel.

  • Wat doet een burgemeester eigenlijk? Vijf misvattingen rechtgezet

    • Politiek

    Wie zou er momenteel met lichte hartkloppingen op zijn of haar toetsenbord een cv zitten tikken? Maandag 13 mei sluit de vacature voor de nieuwe burgemeester van Rotterdam. Dan begint de zoektocht naar Aboutalebs vervanger. Maar wat doet een burgemeester eigenlijk? En welke kwaliteiten moet hij of zij hebben?

  • Alle artikelen

De agenda die je aan het denken zet

  • Is Rotterdam nog een architectuurstad? De glorieuze wederopbouw, waarmee de stad zich graag op de borst klopt, ligt inmiddels ver achter ons. Wordt Manhattan aan de Maas ook tegenwoordig nieuw leven ingeblazen door gedurfde bouwprojecten of is er een staketsel van marketingslogans nodig om de reputatie van de stad hoog te houden? Kom naar het debat van Vers Beton tijdens de Architectuurmaand!

    Venue: Henketpaviljoen Boijmans
    Datum:
  • Op 22 juni 2024 openen gevestigde ontwerp- en architectenbureaus in Rotterdam hun deuren tijdens de jaarlijkse Open Bureaudag. Deze dag is een perfect moment om kennis te maken met architecten, meer te leren over de achtergrond en werkwijze van de verschillende bureaus en elkaar te ontmoeten.

    Venue: bureaus verspreid door Rotterdam
    Datum:
  • Herontdek het Museumpark met een speciale route! Deze leid je via landmerken door het park, langs bijzondere interventies en tentoonstellingen van een nieuwe generatie ontwerpers.

    Venue: Museumpark Rotterdam
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • As our Rotterdam team expands, we are looking for an experienced PR and Communication professional who can help us communicate our mission and results to clients, stakeholders, and the public. You will create overall branding and editorial for reports and publications, manage our social media channels, and create written and visual content for press releases, newsletters, and website updates, amongst others. Furthermore, you assist with graphic design, lead event participation, and seek press opportunities to promote our projects.

  • De Academie voor Bouwkunsten is op zoek naar een Opleidingscoördinator Stedenbouw (0,4-0,6 fte) die het team van vaste coördinatoren vanaf september 2024 komt versterken.

  • Stichting het Park in Rotterdam onderhoudt het Park met hoge kwaliteit met een team hoveniers. Vanuit het Parkpaviljoen maken we een cultureel en educatief programma op het snijvlak van cultuur en natuur met onder andere exposities, poëzie, muziek, lezingen en wandelingen. Het programma en hoveniers team opereert vanuit het Parkpaviljoen in het Park. Het doel van de stichting is om alle bewoners en bezoekers van Rotterdam te verwelkomen en te laten genieten van deze prachtige plek. 

  • Bekijk alle vacatures