Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_opinierubriek-01
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

Betaald parkeren is een grote ergernis. Dat je je auto niet overal even kwijt kan, botst met het traditionele idee dat je auto staat voor vrijheid. Houd een enquête in de buurt en vrijwel niemand wil dat betaald parkeren wordt ingevoerd. Dat is logisch: betaald parkeren is altijd een extra belasting, want gratis parkeren is nu de standaard. Rotterdammers willen niet, dus politici branden er hun vingers niet aan. Toch is betaald parkeren één van de sleutels om wonen betaalbaarder te maken. De invloed van gratis of betaald parkeren gaat daarbij veel verder dan de euro’s die naar de gemeentelijke kas vloeien.

Om aan de vraag naar woonruimte te voldoen wil Rotterdam de komende 20 jaar 50.000 woningen bijbouwen. Maar waar woningen gebouwd worden, moeten parkeerplaatsen komen. Volgens de Rotterdamse parkeernorm tot bijna 2 auto’s per woning. 

Parkeerpuzzel

Meer parkeerplekken betekent minder ruimte voor woningen en daar knelt het. We willen betaalbare woningen bouwen, maar om ze te kunnen bouwen moeten we parkeerplaatsen aanleggen, die we vervolgens praktisch gratis weggeven. Hoeveel goedkopere en meer woningen kunnen we realiseren als stedenbouwkundigen, ontwikkelaars en architecten woningbouw niet als een parkeerpuzzel hoeven te zien?

Maak iets gratis en het gebruik stijgt. Ook gratis parkeren heeft dit neveneffect. Daarbij gaat het niet alleen om de aanhangwagen of de camper die een parkeerplek bezet houdt, ook garageboxen worden voor alles gebruikt, behalve als stalling voor voertuigen waarvoor ze oorspronkelijk waren bedoeld. Of denk aan de plek op eigen terrein, die volgens de bouwvergunning bedoeld was om op te parkeren, maar intussen bij de tuin is getrokken. Je auto staat op straat immers toch gratis.

Er zijn meerdere argumenten om gratis parkeren kritisch tegen het licht te houden. Zo willen we niet alleen meer woningen bouwen, we willen de stad ook klimaatadaptief1 maken. Door meer groen in de stad te realiseren voorkomen we dat de stad in de zomer in een hitte-eiland verandert. Meer wateroppervlak helpt hierbij en voorkomt wateroverlast bij zware regenbuien, waar we steeds meer mee te maken krijgen. Het getouwtrek om de ruimte is er niet eenvoudiger op geworden.

We weten allemaal dat gratis niet bestaat. We zijn ons ervan bewust dat we voor ‘gratis’ online-diensten ‘betalen’ met het weggeven van onze gegevens en onze privacy. Offline bestaat gratis ook niet, ook aan onze ‘gratis’ parkeerplaatsen hangt een prijskaartje waar we allemaal indirect aan meebetalen.

Bovendien is er een scheve verhouding tussen kosten voor wonen en parkeren. Wonen is een grondrecht, verankerd in onze grondwet. Desondanks is wonen niet gratis en zijn belastingen als de onroerende-zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing onderdeel van je woonlasten. Hoe logisch is het om de belasting horend bij dit voor velen zo kostbare grondrecht te verschuiven richting belasting op parkeren, geen grondrecht maar een welvaartsfenomeen? 

Neoliberale samenleving

Er is een nog belangrijker argument. We leven in een neoliberale2 samenleving, waarin we de vermeende voordelen van marktwerking inzetten voor algemene belangen als openbaar vervoer, de zorg en het wonen zelf. 

Voor parkeren blijft de rol van de markt uiterst beperkt. Met de gemeentelijke parkeernormen en de verplichting om bij nieuwbouwprojecten extra parkeerplekken te realiseren wordt de marktwerking verstoord. Analyseer een willekeurig nieuwbouwproject en de parkeeroplossing blijkt een belangrijke kostenpost, de parkeerplekken leveren minder op dan het kost om ze te realiseren. Daardoor moeten de kosten van te goedkoop parkeren worden terugverdiend door de woningen duurder te maken.

We kunnen marktwerking in ons voordeel laten werken door de marktverstorende parkeernorm af te schaffen. Dan zullen er woningen zonder parkeerplaatsen worden gebouwd. Maar de toekomstige bewoners hebben toch ook een auto? Steeds minder, het autogebruik in de binnenstad van Rotterdam neemt af terwijl het fietsgebruik exponentieel groeit.

Genoeg argumenten voor een nieuwe aanpak: we verlagen de belastingdruk op wonen en voeren betaald parkeren in. Dat kan voor heel Rotterdam, maar per wijk kan dit ook. “Beste bewoners, we voeren betaald parkeren in met een parkeervergunning van €115,- per jaar (het huidige tarief), waarbij ieder huishouden hetzelfde bedrag als korting op de gemeentelijke belastingen krijgt, akkoord?”.

De directe gevolgen hiervan verschillen per huishouden. Voor die Rotterdammers die principieel geen auto hebben of zich geen auto kunnen veroorloven dalen de woonlasten, zij zijn voor. Voor die huishoudens die één auto voor de deur hebben, waaronder ondergetekende blijde autobezitter, verandert er financieel niets; de kosten voor de parkeervergunning zijn gelijk aan de korting die ze krijgen. 

Het voordeel voor hen zit erin dat de parkeerdruk op straat zal dalen, omdat aanhangwagens weer in garageboxen verdwijnen en auto’s vaker op de privé-oprit worden geplaatst. Voor die huishoudens die meerdere auto’s maar geen eigen parkeerplekken bezitten wordt het duurder. Deze ‘autofielen’ betalen meer, maar ook zij krijgen er wel meer parkeerruimte voor terug. Hierdoor is een meerderheid van voorstanders voor deze aanpak zo gevonden.

En ja, het is gedoe, betalen als je ergens wil parkeren. Maar sinds de invoering van parkeerapps is het niet meer ‘gedoe’ dan het zoeken van zo’n populaire deelscooter op je app. Of meer ‘gedoe’ dan het aantrekken van een regenjas, en dat heeft het exponentieel toenemende gebruik van de fiets ook niet belemmerd.

De indirecte gevolgen van deze nieuwe aanpak, dat is waar het om draait. Voor nieuwbouwwoningen kan de parkeernorm worden afgeschaft, of tenminste afgebouwd. We laten het parkeren over aan de markt, dus nieuwbouwbewoners hebben geen recht op een parkeervergunning. Woningen kunnen goedkoper worden gebouwd, een parkeerplaats is geen vanzelfsprekendheid meer. De waarde van nieuwe en bestaande gebouwde parkeerplaatsen zal stijgen en in lijn komen met de daadwerkelijke kosten. 

Woningbouwverenigingen kunnen zich weer richten op hun primaire doel, sociale huurwoningen bouwen en hoeven zich niet meer bezig te houden met het bouwen van onrendabele parkeerplaatsen. Bovenal komt er meer plek vrij om woningen te realiseren, waarmee de verdichting met de gewenste 50.000 woningen een stuk haalbaarder worden. En ook nog op een groenere, klimaatadaptievere manier.

Rechtsongelijkheid

En ja, daardoor ontstaat een rechtsongelijkheid tussen bewoners van een bestaande woning, die wel een parkeervergunning kunnen krijgen, en bewoners van een nieuwe woning die dat niet kunnen. Maar die rechtsongelijkheid is niet anders dan de huidige ongelijkheid tussen bewoners binnen het betaald parkeren gebied en bewoners daarbuiten. 

Of de ongelijkheid tussen autobezitters die profiteren van gratis parkeerplekken en niet-autobezitters die geconfronteerd worden met straten vol blik. Het is even schrikken, maar niet-autobezitters en autobezitters profiteren uiteindelijk van het invoeren van betaald parkeren in heel Rotterdam. En marktwerkingverstorende regelgeving afschaffen, is dat geen liberaal standpunt? We hebben wel een politicus nodig die het ons Rotterdammers eerlijk uit wil leggen. Wie durft?

Verder lezen?

Word lid van Vers Beton voor €7,50 per maand. De eerste maand lees je gratis!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. Het tijdig en effectief aanpassen aan het actuele of verwachte klimaat om schade door klimaatverandering te beperken. ↩︎
  2. Samenleving waarin de overheid een grote rol heeft binnen marktwerking en concurrentie, met de nadruk op het maximaliseren van individuele vrijheid. ↩︎
Krijn

Krijn Geevers

Krijn Geevers is architect bij het Rotterdamse bureau Architectuur Maken, blijde autobezitter en inwoner van Rotterdam Overschie (ja, daar mag je gratis parkeren).

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.