Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
versbeton_opinierubriek-04
Beeld door: beeld: Michael van Kekem

De Willibrordschool in Rotterdam gaat haar leerlingen ‘hersenles’ aanbieden om ze leren om te gaan met stress, zo meldde RTV Rijnmond op 16 juni. Volgens de intern begeleider Marijke Verhagen komen gemiddeld bij drie tot vier kinderen per klas problemen voor, vooral kinderen die boosheid ervaren en niet weten hoe ze daarmee om moeten gaan. Als kinderen de spanning niet kunnen ontladen, zo wordt gezegd in de reportage, gaan hun leerprestaties achteruit en wordt de stress nog erger. Daarnaast kan langdurige stress bij kinderen op latere leeftijd zorgen voor stemmings, slaap- en eetproblemen. 

Om hun spanning te reguleren leren de kinderen daarom in groepen 5 tot en met 8 hoe hun brein werkt en leren ze drie ademtrainingen. Eén van de leerlingen geeft aan dat ze thuis haar ademhalingsoefeningen toepast en andere leerlingen met stress goed kan helpen. Een ander geeft aan bij stress wel de ademhaling te willen controleren, maar dat ze vaak spanningshoofdpijn krijgt waardoor het niet lukt.

Emotionele opvoeding

Als iemand die pas op veel latere leeftijd heeft moeten leren met spanning en stress om te gaan, ben ik de laatste die tegen het geven van ‘hersenles’ en ademhalingstraining is. Sterker nog, de emotionele opvoeding van kinderen kan wat mij betreft nog veel uitgebreider dan dat. Laat kinderen zoveel mogelijk leren op een autonome, constructieve en gezonde manier met elkaar te communiceren over hun emoties en gevoelens. Zodat dit in hun latere leven geen obstakels vormt zoals dat bij de generaties voor hen gebeurde en gebeurt. 

Toch wringt het bij mij. Het zat hem in de volgende woorden: ‘gelukkig zijn kun je leren’. Dit zijn de letterlijke woorden van begeleider Verhagen van de Willibrordschool. Wat betekent dat? Dat we nu eenmaal moeten leren, werken en presteren, en dat druk daarbij hoort. Dat die prestatiedruk an sich niet het probleem is, maar de stress – en dat je dat maar beter zo vroeg mogelijk mee moet leren omgaan. ‘Gelukkig zijn’ wordt daarmee bovendien een keuze. Geen maatschappelijk, maar een individueel probleem.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid kwamen er in 2019 in Nederland naar schatting bij de huisarts 254.400 mensen die uiteindelijk de diagnose overspannenheid kregen. In Rotterdam had 13 procent van de inwoners van 18 tot 64 jaar burn-outklachten, voor de gehele regio Rijnmond is dit percentage 12 procent. Ook wordt uit hetzelfde onderzoek duidelijk dat mensen met een laag onderwijsniveau en een laag inkomen het vaakst overspannenheidsklachten rapporteren.

Gevolg van groeiende ongelijkheid

Een detail dat vooral in Rotterdam relevant is: in deze stad leven 60.000 huishoudens in of rond de armoedegrens. Hiermee wil ik zeggen: stress is niet zo zeer het probleem, als wel een effect van grote maatschappelijke problemen zoals groeiende ongelijkheid, een woon- en klimaatcrisis en – pas sinds vorig jaar – een globale pandemie.

Kijken we naar stress onder kinderen, dan worden dezelfde redenen als armoede, blootstelling aan maatschappelijke problematiek, pesten, faalangst, werkdruk op school en onveilige thuissituaties genoemd door deskundige organisaties. Deze problemen waren er allemaal al voor corona, en werden tijdens de crisis groter. Niet alleen werd de spanning door onzekerheid thuis erger, ook werden kinderen hier door thuisonderwijs vaker aan blootgesteld. Het vinden van een uitlaatklep werd daarnaast bijna onmogelijk voor zowel ouder als kind. 

Het aantal meldingen van huiselijk geweld nam fors toe in Rotterdam, waarbij kinderen vast kwamen te zitten in een neerwaartse spiraal van geweld. Een ondraaglijke verkleining van de wereld, noemde Jan Willem Duyvendak dat eerder in De Groene. Een verkleining die niet voor iedere Nederlander evenredig was. Thuiswerk en -onderwijs is immers anders voor een gemiddeld gezin in de Afrikaanderwijk dan in Hillegersberg.

‘Oude normaal’

De coronacrisis leek in het begin dé kans om iets aan al deze structurele problemen te veranderen, maar inmiddels is duidelijk dat we gewoon op de oude voet verder gaan. Bestuurders roepen dat de pandemie voorbij is, zelfs voor iedereen goed en wel dubbel gevaccineerd is, en alles moet zo snel mogelijk terug naar het ‘oude normaal’.

Dat ‘oude normaal’, waar op de Rotterdamse huizenmarkt weer dezelfde fouten worden gemaakt, antidepressiva landelijk zeven keer in de top 10 meest voorgeschreven medicijnen stond, en waar de de destijds al overwerkte leraren die afgelopen jaar onder extreme druk zijn overgestapt op een online lesmethode, terug voor overvolle klassen mogen staan. Dit keer om kinderen te leren hoe ze het beste met stress om kunnen gaan en dat je ‘gelukkig zijn kunt leren.’  

Maar zolang de structurele problemen die stress veroorzaken bij ouders en kinderen niet worden aangepakt, is een ademhalingsoefening niet de oplossing. De focus op stressreductie bij kinderen mag niet afleiden van de problemen waardoor die stress bij kinderen ontstaat: een overspannen onderwijssysteem gericht op continue toetsing van leerlingen en uitbuiting van leraren, een onzekere of onveilige thuissituatie door woon- en inkomensongelijkheid, en een mogelijk onafwendbare klimaatcrisis die gedurende de pandemie voor het gemak maar helemaal is vergeten.

Vers-Beton—Jongerentop010—talkshow-01

Lees meer

Bekijk onze talkshow over de impact van de coronacrisis op jongeren

Vrijdag 11 december organiseerde Vers Beton een online talkshow tijdens de Jongerentop010.

Verder lezen?

Word lid van Vers Beton voor €7,50 per maand. De eerste maand lees je gratis!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

WhatsApp Image 2019-09-16 at 14.37.50

Romy van Dijk

Romy van Dijk (1995), geboren en getogen Rotterdammer, is afgestudeerd historicus en socioloog. Haar interesse in sociale en culturele vraagstukken gaat met name uit naar het publieke debat en hoe daarin over thema’s als seksisme, racisme en identiteit gesproken wordt.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.