Ga naar de inhoud

Hoe wederopbouwarchitect Lotte Stam-Beese haar Sovjetstempel op Rotterdam drukte — betaald artikel

Dit artikel is voorzien van een blokkade in verband met betaalde toegang, waardoor een gedeelte van de inhoud pas leesbaar is wanneer je bent ingelogd en beschikt over een geldig abonnement.

Historicus Hanneke Oosterhof promoveerde aan de TU Eindhoven op het werk van Lotte Stam-Beese, ontwerper van Rotterdamse wijken als Kleinpolder en Ommoord, en kreeg daarvoor deze zomer de Rotterdamse J. Dutilhprijs. Yoshi So sprak met haar over het bijzondere leven van deze architect.

kleinpolder_versbeton_lvd_3
Kleinpolder, Overschie beeld: Loes van Duijvendijk

Wanneer er wordt geschreven over de wederopbouw van Rotterdam vallen vaak grote namen als Bakema, van Traa, Maaskant. Iemand die minder ter sprake komt, maar niet minder belangrijk was voor de wederopbouw is Lotte Stam-Beese (1903-1988). Ze is bekend om haar werk voor gemeente Rotterdam, zowel tijdens de bezetting als in de wederopbouw. Zo is ze verantwoordelijk voor de ontwerpen van de wijken Pendrecht (Charlois) en Kleinpolder (Overschie) en het originele ontwerp van Ommoord (Prins Alexander). Uniek voor die tijd waren de gebruiksvriendelijke, openbare, vaak groene ruimten tussen de gebouwen, die ze gebruikte in haar ontwerpen.

Ondanks haar invloedrijke nalatenschap was er nog weinig onderzoek naar Lotte Stam-Beese en haar werk gedaan. Dit was voor cultuurhistoricus Hanneke Oosterhof een reden om een biografie over haar te schrijven. “Er was wel in 1993 een boek over haar geschreven door acht auteurs. Maar dat was meer een bundel met wat artikelen, waar ook deels een biografisch verhaal in zat. In de inleiding van dat boek stond dat er nog wel wat te onderzoeken was over Lotte Stam-Beese. Ik vond haar interessant: het leven wat ze leidde in de Sovjet Unie, wat ze heeft meegemaakt in de oorlog, dat ze als Duitse is aangenomen in Rotterdam. Dus ik ben me daarin gaan verdiepen.”

Hanneke Oosterhof heeft eerder al boeken geschreven over sociale geschiedenis: de Tweede Wereldoorlog, ontwerpers en kunstenaars. Voor haar proefschrift koos ze voor de vorm van eenbiografie, in tegenstelling tot de monografie die vaak wordt gebruikt in naslagwerken van architecten. “Ik ben niet iemand die een monografie kan schrijven, ik ben toch meer geïnteresseerd in de mens achter het werk. Ze was een heel breed creatieve vrouw. Ze was niet alleen architect maar heeft ook gefotografeerd, ontwerpen gemaakt voor affiches enzovoort. Dat vond ik ook heel interessant. Ze was niet zo star op een thema gericht. In het boek heb ik natuurlijk ook een overzicht van haar hele oeuvre opgenomen.”

Gerelateerde inhoud

Wil je dit soort artikelen blijven lezen?

Vers Beton kan niet bestaan zonder haar leden. Lees onbeperkt artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Rotterdam bouwt wegens ruimtegebrek huizen te dicht bij drukke wegen, vooral huurwoningen

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    In de regio Rotterdam worden bijna 2.000 woningen te dicht bij een drukke weg gebouwd. Daarvan is 70% bestemd voor huur. Vanwege gezondheidsschade door luchtvervuiling raadt de GGD het af om te bouwen op dit soort plekken. Toch lijkt het onontkoombaar. “Er is een enorme wooncrisis. De vraag is meer hoe er dan gebouwd wordt.”

  • Van loze beleidskreten naar ruimtelijke rechtvaardigheid – deze experts weten hoe

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Van ‘ruimtelijke rechtvaardigheid’ had Saskia Klaassen nog nooit gehoord. Maar ook een woontoren, plein of renovatieproject kan onrechtvaardig zijn, leerde ze op een conferentie in Oase. Een rechtvaardige stad houdt rekening met álle bewoners, ook de kwetsbare die minder hard schreeuwen. Hoe bereik je die ongehoorde stemmen?

  • Sociale woningbouw in de Tweebosbuurt: hoe ‘sociaal’ is de Roseknoop?

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Eindelijk, na alle luxe woontorens weer sociale woningbouw! De Roseknoop is een groot gebouw aan de rand van de Afrikaanderwijk waar ook oud-bewoners van de Tweebosbuurt wonen. Een zorgvuldig ontworpen project, maar past het wel bij de huidige woonbehoefte? Wat vinden bewoners zelf? En wat is ‘sociaal’?

  • Alle artikelen

De agenda die je aan het denken zet

  • Is Rotterdam nog een architectuurstad? De glorieuze wederopbouw, waarmee de stad zich graag op de borst klopt, ligt inmiddels ver achter ons. Wordt Manhattan aan de Maas ook tegenwoordig nieuw leven ingeblazen door gedurfde bouwprojecten of is er een staketsel van marketingslogans nodig om de reputatie van de stad hoog te houden? Kom naar het debat van Vers Beton tijdens de Architectuurmaand!

    Venue: Henketpaviljoen Boijmans
    Datum:
  • Tijdens deze publieke bijeenkomst wordt onder leiding van moderator Ferrie Weeda uitgebreid stil gestaan bij de 10 actiepunten en gaan publiek en experts in gesprek over aanscherping en concretisering van de actieagenda.

    Venue: Henket-paviljoen (Ingang via het Melkkoppad)
    Datum:
  • Op 22 juni 2024 openen gevestigde ontwerp- en architectenbureaus in Rotterdam hun deuren tijdens de jaarlijkse Open Bureaudag. Deze dag is een perfect moment om kennis te maken met architecten, meer te leren over de achtergrond en werkwijze van de verschillende bureaus en elkaar te ontmoeten.

    Venue: bureaus verspreid door Rotterdam
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • As our Rotterdam team expands, we are looking for an experienced PR and Communication professional who can help us communicate our mission and results to clients, stakeholders, and the public. You will create overall branding and editorial for reports and publications, manage our social media channels, and create written and visual content for press releases, newsletters, and website updates, amongst others. Furthermore, you assist with graphic design, lead event participation, and seek press opportunities to promote our projects.

  • De Academie voor Bouwkunsten is op zoek naar een Opleidingscoördinator Stedenbouw (0,4-0,6 fte) die het team van vaste coördinatoren vanaf september 2024 komt versterken.

  • Stichting het Park in Rotterdam onderhoudt het Park met hoge kwaliteit met een team hoveniers. Vanuit het Parkpaviljoen maken we een cultureel en educatief programma op het snijvlak van cultuur en natuur met onder andere exposities, poëzie, muziek, lezingen en wandelingen. Het programma en hoveniers team opereert vanuit het Parkpaviljoen in het Park. Het doel van de stichting is om alle bewoners en bezoekers van Rotterdam te verwelkomen en te laten genieten van deze prachtige plek. 

  • Bekijk alle vacatures