Ga naar de inhoud

Hoe wederopbouwarchitect Lotte Stam-Beese haar Sovjetstempel op Rotterdam drukte — betaald artikel

Dit artikel is voorzien van een blokkade in verband met betaalde toegang, waardoor een gedeelte van de inhoud pas leesbaar is wanneer je bent ingelogd en beschikt over een geldig abonnement.

Historicus Hanneke Oosterhof promoveerde aan de TU Eindhoven op het werk van Lotte Stam-Beese, ontwerper van Rotterdamse wijken als Kleinpolder en Ommoord, en kreeg daarvoor deze zomer de Rotterdamse J. Dutilhprijs. Yoshi So sprak met haar over het bijzondere leven van deze architect.

kleinpolder_versbeton_lvd_3
Kleinpolder, Overschie beeld: Loes van Duijvendijk

Wanneer er wordt geschreven over de wederopbouw van Rotterdam vallen vaak grote namen als Bakema, van Traa, Maaskant. Iemand die minder ter sprake komt, maar niet minder belangrijk was voor de wederopbouw is Lotte Stam-Beese (1903-1988). Ze is bekend om haar werk voor gemeente Rotterdam, zowel tijdens de bezetting als in de wederopbouw. Zo is ze verantwoordelijk voor de ontwerpen van de wijken Pendrecht (Charlois) en Kleinpolder (Overschie) en het originele ontwerp van Ommoord (Prins Alexander). Uniek voor die tijd waren de gebruiksvriendelijke, openbare, vaak groene ruimten tussen de gebouwen, die ze gebruikte in haar ontwerpen.

Ondanks haar invloedrijke nalatenschap was er nog weinig onderzoek naar Lotte Stam-Beese en haar werk gedaan. Dit was voor cultuurhistoricus Hanneke Oosterhof een reden om een biografie over haar te schrijven. “Er was wel in 1993 een boek over haar geschreven door acht auteurs. Maar dat was meer een bundel met wat artikelen, waar ook deels een biografisch verhaal in zat. In de inleiding van dat boek stond dat er nog wel wat te onderzoeken was over Lotte Stam-Beese. Ik vond haar interessant: het leven wat ze leidde in de Sovjet Unie, wat ze heeft meegemaakt in de oorlog, dat ze als Duitse is aangenomen in Rotterdam. Dus ik ben me daarin gaan verdiepen.”

Hanneke Oosterhof heeft eerder al boeken geschreven over sociale geschiedenis: de Tweede Wereldoorlog, ontwerpers en kunstenaars. Voor haar proefschrift koos ze voor de vorm van eenbiografie, in tegenstelling tot de monografie die vaak wordt gebruikt in naslagwerken van architecten. “Ik ben niet iemand die een monografie kan schrijven, ik ben toch meer geïnteresseerd in de mens achter het werk. Ze was een heel breed creatieve vrouw. Ze was niet alleen architect maar heeft ook gefotografeerd, ontwerpen gemaakt voor affiches enzovoort. Dat vond ik ook heel interessant. Ze was niet zo star op een thema gericht. In het boek heb ik natuurlijk ook een overzicht van haar hele oeuvre opgenomen.”

Gerelateerde inhoud

Steun onafhankelijke journalistiek

Als abonnee van Vers Beton kun je alle artikelen onbeperkt lezen en delen met je eigen netwerk. Je bent al lid vanaf € 7,50 per maand, de eerste maand lees je gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Het statige nieuwe Odeon bewijst dat sociale woningbouw niet armoedig hoeft te zijn

    • Architectuurkritiek

    Met het nieuwe Odeon heeft woningcorporatie Woonstad midden in het Oude Westen een pareltje opgeleverd, recenseert Teun van den Ende. Het gebouw is traditioneel, maar niet oubollig, hoogwaardig, maar niet duur, en eigenzinnig, maar niet misplaatst. Klassieke sociale woningbouw in de 21e eeuw.

  • Twee nieuwe nachtclubs en tentoonstellingen over de toekomst en het verleden van onze architectuur

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    In de cultuurrubriek Cultureel Kapitaal gidst Vers Beton je elke maand door het culturele leven van de stad. Deze maand bezochten Teun van den Ende en Abe Minnema vier ongepolijste, maar energieke architectonische hotspots, waaronder twee kakelverse nachtclubs. Hier is hard beton herbergzamer dan je denkt.

  • 30 jaar pleinvrees: hoe het Schouwburgplein met minimale ingrepen toch nog gezellig kan worden

    • Architectuurkritiek

    Dertig jaar na de laatste herinrichting is het Schouwburgplein, erfenis van de wederopbouw, verouderd en onbemind. Nu gaat het eindelijk op de schop, maar zonder een budget van Hofplein-formaat. Public Space Detective Floor van Ditzhuyzen duikt in de geschiedenis van het plein en vraagt zich af hoe het met beperkte aanpassingen toch een fijne plek kan worden om te ‘vertoeven’ – en niet alleen doorheen te lopen op weg naar het theater.

  • Alle artikelen

De Stadsagenda

  • Rotterdam zet als stad van law & order zwaar in op cameratoezicht door de gemeente en de politie. Toch is daar amper debat over in de politiek en de maatschappij. Is cameratoezicht echt zo’n no-brainer?

    Venue: Debatpodium Arminius
    Datum:
  • Is there a right way to rebel? How do we push back at a time when extreme views are becoming commonplace and democracies are under attack? What can we do when we face a moral dilemma and are uncertain how to act?

    Venue: Arminius
    Datum:
  • Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam onderzoekt de economie van morgen in rauw industrieel hart van Rotterdam-Zuid. IABR is van 18 september tot en met 29 november te zien in de Piekfabriek.

    Venue: Piekfabriek
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • Binnen het Productiehuis van Theater Rotterdam werken we dagelijks aan de ontwikkeling van de nieuwe generatie makers, ideeën en producties. Ben jij iemand die daarin met overzicht, zorgvuldigheid en organisatorisch inzicht een belangrijke ondersteunende rol kan spelen? Dan zijn wij op zoek naar jou.

  • Wil jij studenten inspireren met wetenschappelijke, maatschappelijke en culturele programma’s? Heb je een neus voor social media, maak je makkelijk contact en weet je precies hoe je een doelgroep bereikt? Dan zijn wij op zoek naar jou.

  • Het programma van Podium Islemunda omvat films, theatervoorstellingen, concerten, workshops, lezingen etc. Er is ook volop ruimte om zelf kunst en cultuur te maken. Podium Islemunda is tevens een levendige maakplek voor nieuwe makers in de podiumkunsten.

  • Bekijk alle vacatures