Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Vers Beton – Daan Timmer – Opinie Samenleving – 2021
Beeld door: beeld: Daan Timmer

Paniek, verdrukking en geschreeuw. Zo herinner ik me het moment dat een salvo1 paintballkogels, gevuld met pepperspray, de groep journalisten raakt waar ik me in bevind. Het is eind 2019 in protesterend Hongkong, waar ik als uitwisselingsstudent de fotojournalistiek ben ingerold. Ondanks dat dit niet de eerste keer is dat de aanwezige pers belaagd wordt door de lokale politie en iedereen gasmaskers en helmen draagt, zorgen de paintballkogels voor enorme chaos en flinke bulten bij de ongelukkigen die geraakt worden.

Bovenstaand incident is het eerste waar ik aan denk bij het nieuws dat burgemeester Aboutaleb bepleit dat de Rotterdamse politie paintballgeweren nodig heeft. Hij wil laten onderzoeken of deze wapens toegevoegd kunnen worden aan de uitrusting van (oproer)politie en hoopt het voor te leggen aan minister Yesilgöz-Zegerius van Justitie en Veiligheid, die er uiteindelijk over gaat.

Teamuitje

Op het eerste gezicht lijkt de toevoeging van paintballgeweren aan het politie-arsenaal niet eens een gek idee, misschien zelfs een beetje koddig. Paintballen is immers vooral bekend als teamuitje waarbij vriendengroepen en collega’s lachend en bedekt met verfspetters elkaar te lijf gaan. Hoe kan daar nou iets mis mee zijn?

Een begrijpelijk sentiment, maar het gebruik van paintballgeweren in de context van ordehandhaving is een wereld van verschil. Te beginnen met de wapens zelf: paintballgeweren voor politiedoeleinden zijn niet hetzelfde als de geweren waarmee je je collega’s belaagt. Bij die laatsten worden balletjes afgevuurd met een maximale kracht van zo’n 12 Joules, bij paintballgeweren voor politiedoeleinden zoals de Pepperball VKS loopt dit op tot maar liefst 28 Joules. Omdat de kracht waarmee een projectiel aankomt toeneemt op korte afstanden, mag op het paintballterrein niet binnen 5 meter geschoten worden. Demonstraties en rellen zijn op z’n zachts gezegd hectisch, dus reken maar dat in the heat of the moment deze regel overboord zal gaan. 

Ook de nauwkeurigheid laat te wensen over voor oproerdoeleinden. Een stenengooier is met twee stappen weer verdwenen in een groep vreedzame omstanders, een windvlaag kan een projectiel makkelijk ombuigen naar een passant. Om nog te zwijgen over wat er gebeurt als zo’n sneller, krachtiger politieprojectiel tanden of ogen tegenkomt; op straat wordt immers geen gelaatsbescherming uitgedeeld. Excuus aan de beelddenkers, maar dan maakt een werkende oogbol plaats voor een rondrammelend paintballetje in je oogkas. In het geval van kogels gevuld met pepperspray kan het zelfs een dodelijke afloop hebben.

Zwaar geschut dus, die paintballgeweren. Maar als je het aan Gerrit van de Kamp vraagt, voorzitter van politievakbond ACP, dan is het een prima toevoeging aan het arsenaal van de ME. In BNR’s De Nieuwsdag betoogt hij dat het een goed alternatief is voor het vuurwapen. Hij meent dat er amper kans is op letsel, met als kers op de taart een geverfde verdachte die helpt bij het herkennen en aanhouden. Dat de drempel tot inzet lager is en feitelijk de kans op serieus letsel (bij omstanders) hoog is, wuift hij weg. Ook het feit dat kleding met verfvlekken simpelweg kan worden uitgedaan door verdachten komt niet in hem op. Een grove onderschatting van de risico’s, een grove overschatting van het nut.

Proportionaliteit en subsidiariteit

Bij geweldsinzet van de politie zijn de kernwoorden proportionaliteit2 en subsidiariteit.3 Als een verdachte bijvoorbeeld al meewerkt na één klap, moeten er niet nog vijf klappen volgen. En mag er geen geweld gebruikt worden als een situatie ook verbaal kan worden opgelost. Helaas voor vakbondsman Van de Kamp zijn beiden onmogelijk bij gebruik van paintballgeweren, aangezien dit potentieel dodelijk wapen niet nauwkeurig gebruikt kan worden. Het is naast deze inherente foutgevoeligheid ook nog maar de vraag of Rotterdamse politie-eenheden verantwoordelijk om zouden gaan met dit wapentuig. Een vraag die kan en moet gesteld worden vanwege zaken als de dood van Mitch Henriquez in 2015 in Den Haag en het nodeloos hardhandig ingrijpen tijdens de Woonopstand-demonstratie.

Als fotojournalist zag ik tijdens die demonstratie op de Erasmusbrug een politiemacht die het overzicht kwijt was en agenten die amper meekregen wat er van hen verwacht werd. In die chaos sloegen zij van dichtbij in op paniekerige tienermeisjes, vreedzame bandleden en overige Rotterdammers die – heus waar – met iets meer communicatie ongedeerd naar huis waren gegaan.

Verblind door adrenaline

Als agenten binnen wapenstokbereik al verblind worden door adrenaline, hoe kunnen we dan in hemelsnaam geloven dat de toevoeging van extreem foutgevoelige paintballgeweren een goed idee is? Het zou een ‘orgie van politiegeweld’ zijn als agenten toegang krijgen tot deze feilbare wapens . Want in de praktijk zou dit enkel leiden tot meer disproportionaliteit, meer onschuldige slachtoffers en nog meer valide kritiek op politiegeweld.

De laatste nagel aan de doodskist van dit voorstel komt nota bene van de politieacademie. In een onderzoek naar ‘minder dodelijke’ politiewapens zoals paintballgeweren, sluiten de onderzoekers in waarschuwend dikgedrukte letters af met: “Invoeren van niet penetrerende projectielen ten behoeve van de ordehandhaving [heeft] niet of nauwelijks meerwaarde voor de ordehandhaving in de Nederlandse politiepraktijk qua effectiviteit en inzetmogelijkheden en [kent] wel grote risico’s, inclusief de mogelijke impact op het maatschappelijk draagvlak voor de ordehandhaving door de politie.”

Ik hoop van harte dat burgemeester Aboutaleb dit onderzoek even doorneemt. Dat bespaart hem weer een ritje naar Den Haag, en het bespaart de stad een hoop nodeloos leed.

Verder lezen?

Word lid van Vers Beton voor €7,50 per maand. De eerste maand lees je gratis!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. Het gelijktijdig afvuren van een aantal geweren. ↩︎
  2. Proportionaliteit betekent dat agenten zo min mogelijk geweld moeten toepassen. ↩︎
  3. Subsidiariteit houdt in dat waar mogelijk het minst gewelddadige middel moet worden ingezet. ↩︎
Profielfoto – Wouter Sterrenburg (1 of 1)

Wouter Sterrenburg

Wouter Sterrenburg (1996) studeert Communication and Media aan de Erasmus Universiteit en is freelance (foto)journalist. Hij is verslaggever voor Erasmus Magazine en documenteerde onder andere de protestbeweging in Hong Kong en de Black Lives Matter beweging. Zijn journalistieke en academische interesses liggen met name bij structurele ongelijkheid, misinformatie en de wisselwerking tussen media en (politieke) machtsverhoudingen.

Profiel-pagina
daan_timmer

Daan Timmer

Illustrator

Daan Timmer, 28 jaar, is al van kleins af aan bezig met illustratie en ontwerp. Sinds hij in 2015 afstudeerde aan de WDKA werkt hij als grafisch ontwerper. Daarnaast timmert hij ook hard aan de weg als freelance illustrator en heeft een eindeloze fascinatie voor gezichten en de verhalen die erachter schuilgaan. Deze verhalen spelen samen met zijn eigen rijke achtergrond een grote rol in zijn werk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.