Ga naar de inhoud

Siebe Thissen: “Niemand noemt een standbeeld vandaag nog dé kunstvorm van de democratie” — betaald artikel

Dit artikel is voorzien van een blokkade in verband met betaalde toegang, waardoor een gedeelte van de inhoud pas leesbaar is wanneer je bent ingelogd en beschikt over een geldig abonnement.

Standbeelden in Rotterdam zoals die van Piet Hein in Delfshaven en Johan van Oldenbarnevelt op de Coolsingel, zijn in opspraak. Maar wat is een standbeeld? “Er zijn mensen die zich niet langer herkennen in de gunstige waardering die een standbeeld oproept. Het beeld verbindt dan niet langer, maar symboliseert een mentale afstand in de samenleving,” stelt Siebe Thissen in zijn essay.

Vers Beton – Daan Timmer – 400 jaar Erasmusbeeld – 2022
beeld: Daan Timmer

Een standbeeld leidt een onzeker bestaan. Wereldwijd worden personen net zo makkelijk op een voetstuk gehesen als dat ze er weer vanaf worden getakeld. Ook het standbeeld van Erasmus onderging dat lot. Het eerste beeld van Erasmus in Rotterdam was een in 1549 geplaatst houten exemplaar dat weg rotte. Een tweede stenen beeld werd in 1572 door woedende Spaanse soldaten vernietigd als wraakoefening voor de verloren slag bij Den Briel. 

Het derde exemplaar viert vandaag zijn vierhonderdste verjaardag, maar ook het lot van dit bronzen beeld hangt af van toekomstige generaties. ‘Haec est’, zou Erasmus misschien zeggen: zo gaat dat. Want kijk maar eens om je heen. De allereerste daad van de onafhankelijke republiek Suriname op 25 november 1975, vlak na middernacht, betrof de onttakeling van het standbeeld van koningin Wilhelmina op het Oranjeplein in Paramaribo. In voormalige Oostbloklanden werden sinds 1989 duizenden Sovjetbeelden uit het publieke domein verwijderd. Oekraïne nam zelfs een wet aan die de plaatsing van communistische beelden en symbolen in de openbare ruimte verbiedt, tot woede van Rusland. Standbeelden komen en gaan. Dat is hun tragische lot.

Aan het standbeeld kleeft een ernstige gewichtigheid. Zowel de plaatsing als de verwijdering van een beeld betreft een symbolische handeling. Het object, liefst geplaatst op een hoge sokkel, vertegenwoordigt een regime, een tijdperk, een vermeende held of een historische prestatie. Een standbeeld is een sacraal-seculier object met een mnemotechnische functie. Of in eenvoudige woorden: een beeld is een fraai uitgevoerd geheugensteuntje, bedoeld om namen, gebeurtenissen, zaken en jaartallen eenvoudiger te onthouden.

Gerelateerde inhoud

Wil je dit soort artikelen blijven lezen?

Vers Beton kan niet bestaan zonder haar leden. Lees onbeperkt artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

De agenda die je aan het denken zet

  • Tijdens deze publieke bijeenkomst wordt onder leiding van moderator Ferrie Weeda uitgebreid stil gestaan bij de 10 actiepunten en gaan publiek en experts in gesprek over aanscherping en concretisering van de actieagenda.

    Venue: Henket-paviljoen (Ingang via het Melkkoppad)
    Datum:
  • Ook dit jaar organiseert AIR-Architectuur Instituut Rotterdam een bijzondere filmavond op een unieke locatie in het festivalhart.

    Venue: Henket-paviljoen (Ingang via het Melkkoppad)
    Datum:
  • Hoe zou Rotterdam er in 2030 uitzien als een Nationaal Park? Tijdens het Stadmakerscongres 2023 werkten initiatiefnemers, stadmakers, ontwerpers en de gemeente Rotterdam gezamenlijk aan deze vraag.

    Venue: Natuurhistorisch Museum Rotterdam
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • Ben jij een kunstenaar of kunstcollectief werkzaam binnen het domein van social practices, ben je klaar voor een volgende stap in je carrière en sta je open voor kritische reflectie op je eigen artistieke praktijk? Zou je er voor openstaan bewoners, kinderen of partners uit de buurt te betrekken bij jouw werk? Ben je geïnteresseerd in het verkennen van de collectie, Depot Boijmans Van Beuningen, en museale praktijken?

  • Vers Beton zoekt een stagiair vanaf september 2024. We begeleiden je om je eigen leerdoelen te halen en zelf journalistieke producties te maken voor Vers Beton.

  • Music Matters geeft jonge Rotterdammers de tools om hun eigen weg te vinden in de wereld van muziek. We laten jonge Rotterdammers zien wat muziek voor hen kan betekenen – als maker, als speler, als liefhebber en als ondernemer. Vanaf juni zijn we op zoek naar een programmamaker die ons team kan komen versterken.

  • Bekijk alle vacatures