Ga naar de inhoud

Hoe Charlois een levendige kunstscene kreeg – die nu onder druk staat — betaald artikel

Dit artikel is voorzien van een blokkade in verband met betaalde toegang, waardoor een gedeelte van de inhoud pas leesbaar is wanneer je bent ingelogd en beschikt over een geldig abonnement.

Nergens stegen de prijzen afgelopen jaar zo hard als in Charlois op Rotterdam Zuid. Staat de levendige kunstenaarsscene die in de gentrificerende wijk kon ontstaan, daardoor nu onder druk? Sharyfah Bhageloe gaat langs bij een aantal gevestigde kunstenaars in het gebied.

Salih_Kilic_0003
beeld: Salih Kiliç

“Baksteen. Baksteen is voor mij een heel mooie metafoor voor…”. Er valt een stilte bij Gilbert van Drunen. “Wacht even, ik pak een boek. Voor mij ligt alles verdekt in geschiedenis. Krazy Kat is een van de mooiste boeken die ik heb. Iedereen is schatplichtig aan stripauteur George Herriman,” zegt Van Drunen. “Hoezo?” vraag ik. Van Drunen: “Omdat het een oorsprong is van westers denken.” Ik vraag nog eens waarom. Van Drunen begint te lachen: “ Baksteen ”. Er valt weer een stilte. “Uh nee, dit wordt een moeilijk gesprek,” zegt Van Drunen.

Een moeilijk gesprek werd het zeker. Van Drunen: “Kijk er wordt zo veel gegraven in de geschiedenis. In jullie geschiedenis, in onze geschiedenis.” “Wat is jullie geschiedenis?” vraag ik enigszins verbaasd. Hij begint te lachen en zegt: “Jij bent niet van Nederlandse afkomst, of wel?” “Mijn ouders zijn beiden in Suriname geboren, wat toen bij Nederland hoorde,” zeg ik lichtelijk geprikkeld. En ik vergeet zelfs mijn eigen geboorteplaats te noemen: Rotterdam.

Het gebied Charlois op Zuid, waar van Drunen woont en werkt, maakte de afgelopen jaren veel tongen los. De helft van de woningen kwam in handen van beleggers. Om problemen op de huurmarkt tegen te gaan startte de gemeente in 2021 met de invoering van een verhuurdersvergunning. De Charloise wijken Carnisse en Tarwewijk hadden ook de laagste opkomstcijfers van Rotterdam tijdens de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. En niet te vergeten: de woningprijzen stegen met 52,7% in Charlois het meest van heel Nederland.

Wat vaak vooraf gaat aan de prijsstijgingen in gentrificerende wijken is een toestroom van kunstenaars. Inderdaad kent de wijk een levendige kunstscene met galeries en ateliers als: Kunst & Vliegfabriek, Ateliers M42 en OOK huis. Zo is er jaarlijks het meerdaags evenement op Zuid: South Explorer waar verschillende ateliers op Zuid hun deuren openen voor duizenden bezoekers en allerlei live optredens zijn. Hoe ontstond dit klimaat en staan de kunstenaars nu onder druk door de veranderingen?

Gilbert van Drunen (57) is beeldend kunstenaar en eigenaar van wijnbar Koffie & Ambacht in Carnisse. Ik spreek hem over zijn wijk Carnisse die ik van hem geen Charlois mag noemen, zijn bestaan als kunstenaar en eigenaar van een horeca-onderneming.

“I’m gonna show you around! Laten we gaan!” schreeuwt Van Drunen. Fotograaf Salih Kiliç en ik zitten op het terras voor zijn wijnbar Koffie & Ambacht. Van Drunen zoekt gehaast naar zijn sleutels. “Oh man, ik ben echt een ramp. Ik weet niet waar mijn sleutels zijn. Ah hier kijk! Ik ben een oude verwarde man op zoek naar mijn sleutels.” Hij neemt ons mee naar de overkant van de straat naar zijn huis waar hij vanuit IJmuiden naartoe verhuisde in 2008. Hij organiseert hier ook concerten en filmavonden. De reden dat hij koos voor Carnisse was de gunstige huizenprijs, vertelt Van Drunen. “We staan hier voor mijn huis, Le Sud! Het huis van schone kunsten. Het is een knipoog naar Rotterdam Zuid maar heeft daar niks mee te maken. Het is een hotel in Antwerpen achter het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten waar twee deuren verder Panamarenko, Marcel Broodthaers en Armand tentoonstelden in Wide White Space gallery.”

Gerelateerde inhoud

Steun onafhankelijke journalistiek voor Rotterdam

We kunnen deze artikelen alleen maken dankzij onze leden. Lees onbeperkt alle artikelen op Vers Beton voor € 7,50 per maand, de eerste maand is gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • Cultuurplan 2025-2028: “Het zegt wel iets over de kwaliteit van het advies in Rotterdam. Die is ondermaats”

    • Kunst en Cultuur

    Het adviesrapport voor het Cultuurplan, waarin staat welke Rotterdamse culturele instellingen hoeveel subsidie krijgen de komende vier jaar, is gepubliceerd. Er waren 140 aanvragen. Vers Beton vroeg vijf instellingen om een reactie op het advies. “Ik ben echt heel erg boos, de willekeur lijkt heel groot.”

  • ‘Stukjes’ oude Tramhuis

    • Kunst en Cultuur

    Wie laatst over het Eendrachtsplein liep, zag hoe het oude Tramhuis werd ontmanteld. Na een langdurige ijzeren omhelzing van bouwhekken met foto’s van weleer, wordt het de komende tijd gerestaureerd om terug te keren als stadswandelingenkiosk. Net als iedere Rotterdammer heeft ook Astrid Standhardt herinneringen aan het markante gebouwtje.

  • Winnaar Dutilhprijs: het verhaal van Leen Sanders, een Rotterdamse bokser in Auschwitz

    • Kunst en Cultuur

    De jury had een zware dobber aan de Dutilhprijs van 2024. Waar de één een absolute winnaar herkende, vond de ander dat het niet eens op de shortlist paste. Maar ze kwamen eruit: Erik Brouwer won met zijn boek Leen Sanders, een bokser die levens redde in Auschwitz.

  • Alle artikelen

De agenda die je aan het denken zet

  • Didier Eribon is internationally renowned for his groundbreaking work Returning to Reims. Part memoir, part social and political theory, the book caused a stir in France and approached cult status in Germany, where it touched a nerve with its central premise that the mainstream left is to blame for pushing the working classes towards the far right and nationalism.

    Venue: De Dépendance, OASE
    Datum:
  • Brutus Space presenteert deze zomer een nieuwe, dynamische editie van Wild Summer of Art. Naast een expositie van 50 Rotterdamse hedendaagse kunstenaars omvat deze editie een uitgebreid publieksprogramma vol evenementen, screenings en performances.

    Venue: Brutus
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam

  • Het hoofd marketing & communicatie ontwikkelt en werkt aan het marketingbeleid van MOMO Festival, MOMO Concerts en MOMO Create  en is eindverantwoordelijk voor de uitvoering ervan, waarbij het optimaliseren van het publieksbereik centraal staat.

  • Het bedrijfsbureau is de uitvoeringsorganisatie van de koepelcoöperatie Energie van Rotterdam. Met een klein team werken we dagelijks aan de ondersteuning van de energiecoöperaties, het realiseren van energieprojecten en het behartigen van de belangen in de stad.

  • The Writer’s Guide (to the Galaxy) is een cursuscentrum voor written (en soms ook een beetje spoken) word. Ook is het een ontmoetingsplek voor jonge schrijvers, boekennerds en intersectionele feministen.

  • Bekijk alle vacatures