Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Vers Beton – Nina Fernande – Talk of the Town – oranje – 2022
Beeld door: beeld: Nina Fernande

Sinds wethouder Kasmi bekend heeft gemaakt dat hij de stekker uit de RRKC trekt, is het in de cultuursector onmiskenbaar dé talk of the town. Toen ik het nieuws hoorde was mijn eerste instinctieve reactie: wees op je hoede als er onafhankelijke instellingen van tegenmacht de nek worden omgedraaid. Maar was dat misschien een journalistenreflex? Ik was daarom benieuwd hoe mensen in de cultuursector hier naar keken. De afgelopen weken heb ik mijn oor te luister gelegd bij diverse bestuurders, directeuren en betrokkenen.

De reacties die ik daar hoorde waren grofweg in twee kampen te verdelen. De eerste reacties resoneerden met mijn eerste argwaan. Het ging in de trant van: Kasmi is een zwakke wethouder, angstig en bang voor een beetje tegenspraak en ongevraagd advies. 

Toch kwam ik ook heel andere reacties tegen. Samenvattend: best wel een bold besluit van Kasmi, na jaren gedoe over de RRKC wordt er nu tenminste een knoop doorgehakt. De RRKC had it coming, die waren totaal niet meer relevant.

Er blijken best wat mensen te zijn die meer vertrouwen hebben in de ambtenaren van de afdeling Cultuur, dan in de tijdelijke commissies van de RRKC die de cultuurinstellingen moeten beoordelen. Want in de adviezen voor het Cultuurplan, ging de vorige keer heel wat mis. Uit de reacties sprak een zekere hoop dat een nieuw adviesorgaan ook wel meer mét en vóór de sector zou kunnen doen.

Spiegel

Dat laatste vind ik een tikkeltje naïef. De RRKC moet immers onafhankelijk zijn, juist óók ten opzichte van de sector. Het is geen lobbyclub. Als er kritische noten te kraken zijn over zaken zoals diversiteit, of sociale veiligheid in de sector, dan mag de RRKC de sector best een spiegel voor houden. En dat hebben ze de afgelopen jaren dan ook gedaan. Ze hebben een thema als inclusiviteit echt op de agenda gezet. 

De sector is dus verdeeld. Dat was af te lezen aan de reactie van het directeurenoverleg – al pleit die wél voor het behoud van een onafhankelijk orgaan. Maar dat hoeft dan niet persé de RRKC te zijn. 

Je kunt de vraag stellen of die verlegenheid om voor de RRKC op te komen niet direct al een gevolg is van de nieuwe machtsverhouding die is ontstaan – iedereen wacht af, en wil vooral zijn eigen schaapjes op het droge houden.   

Toch zegt het ook veel dat de enige directe steunbetuigingen die de RRKC op zijn site heeft gepubliceerd niet bijzonder indrukwekkend zijn. Het zijn niet de grootste namen die zich er achter hebben geschaard. 

Veel van de talk of the town over de RRKC ging, net als in de gemeenteraad, ook over de opmerkelijke timing van het besluit van Kasmi: waarom werd dit besluit naar buiten gebracht één week voor het nieuwe college werd gepresenteerd? Ik geef toe, dit bracht bij mij ook mijn slechtste complotdenker naar boven, maar Kasmi zei tegen NRC dat hij het niet met het nieuwe college heeft besproken. Een voor de hand liggende verklaring is dat Kasmi hier simpelweg tijd mee kocht. Eerst ging alle politieke energie en aandacht immers naar de installatie van het nieuwe college. Daarbij wist hij al dat hij wethouder zou blijven en op deze manier bracht hij het nieuwe college niet bij de start in verlegenheid met een plotseling besluit. Maar ze maken er verder ook geen halszaak van. 

Qua timing heeft Kasmi wel helder voor ogen gehad dat áls je de RRKC wilde afschaffen, dat het nu of nooit was. Iedereen in de sector houdt er rekening mee dat de huidige Cultuurplanperiode met twee, misschien zelfs vier jaar (!), wordt verlengd. Hij heeft nu nog tijd om een nieuwe structuur op te tuigen. De vraag is: hoe gaat die nieuwe structuur eruit zien?

Als eerste: een nieuw orgaan moet onafhankelijk advies kunnen uitbrengen. Vanwege de politieke en geëngageerde inhoud van veel kunst moet de verdeling van kunstsubsidies niet direct door de politiek gebeuren, daar is afstand voor nodig. Want wat als er een wethouder komt van een politieke partij die de kunstsector minder welgezind is?

De RRKC heeft altijd in een ingewikkelde positie gezeten: het moet onafhankelijk zijn, zowel ten opzichte van het college, als ten opzichte van de sector. In deze ‘driehoeksverhouding’ is de RRKC daarom het pispaaltje – er is altijd wel iemand chagrijnig over een ongevraagd advies waar ze niet op zitten te wachten. En de RRKC wordt ook nog eens alleen gefinancierd door het college, daardoor staat er altijd spanning op de lijn.

Systeemfout

De wethouder heeft daarom gelijk dat er een systeemfout in zit. Je kunt niet echt onafhankelijk zijn, terwijl je betaald wordt door het college. Een journalist kan zich ook niet laten betalen door een geïnterviewde, dan is het geen journalistiek meer maar communicatie. Het feit dat de wethouder zo makkelijk de RRKC kan opheffen is het bewijs dat die organisatie feitelijk niet onafhankelijk is.

De wethouder moet nu een plan maken voor hoe deze systeemfout hersteld kan worden. Het lijkt er alleen niet op dat de wethouder écht een onafhankelijk orgaan wil raadplegen. Zoals duidelijk werd in de commissievergadering, was de eigengereidheid van de RRKC om de gemeenteraad direct te informeren juist een doorn in het oog. 

Het voorstel van de wethouder, tijdelijke ad hoc commissies, klinkt als een verdeel en heers strategie. Want wie bepaalt de agenda van die commissies? Hoe kom je aan ongevraagd advies? En na dit precedent, een decennia oud instituut wordt opgeheven omdat het nét iets te ver buiten de lijntjes kleurde – wie durft er nog écht onafhankelijk advies te geven? 

Vers Beton – Joep Brouwer – RRKC – 2022

Lees meer

De opheffing van de RRKC is vrijwel definitief: hoe is het zover gekomen, en hoe nu verder?

Michelle Hicks beschrijft de achtergrond van de opheffing van de RRKC

Je kunt deze banner wegklikken...

... maar je kunt ook lid worden van Vers Beton voor € 7,50 per maand. De eerste maand lees je gratis.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Eeva Liukku

Eeva Liukku

Hoofdredacteur

Eeva Liukku (Rotterdam, 1983) begrijpt niet waarom mensen ergens anders zouden willen wonen dan in Rotterdam, maar heeft wel in Amsterdam wijsbegeerte gestudeerd.
[email protected]

Profiel-pagina
05_Nina Fernande_integratie

Nina Fernande

Illustrator

Nina Fernande (1987) is een illustrator. Ze woont en werkt in Rotterdam. Als ze niet aan Franstalige chansons werkt, kleurt, faxt en streept ze simpele maar krachtige platen. Ze typeert haar werk als cartoonesk zonder het grafische element te verliezen.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.