Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Vers Beton – Joep Brouwer – Talk of the town – 3 – 2022
Beeld door: beeld: Joep Brouwer

De mooiste openbare etalage van onze stad bevindt zich tegen de gevel van de Hofbogen. Deze kleurrijke grafische wand springt direct in het oog wanneer je met de trein Rotterdam binnenrijdt. Het is zoiets als thuiskomen. Vandaag is hier de rood-witte schildering van het collectief High on Type te zien, nog wel. Eerder toonde de muur al knappe staaltjes van uiteenlopende kunstenaars als Bier & Brood, Erosie, Eelco van den Berg, Zenk One, Daan Botlek, Simon Schrikker en Gino Bud Hoiting. De muurschilderingen maken deel uit van het in 2013 gelanceerde project Extra Large, een Wall of Fame waarin het Rotterdamse duo Opperclaes laat zien wat er op de muur mogelijk is. 

Het duo bestaande uit Bruce Tsai-Meu-Chong en Linda van der Vleuten, ontvangt komende donderdag 24 november in de Laurenskerk de prestigieuze Laurenspenning. De twee culturele entrepreneurs met wortels in het domein van grafische vormgeving en illustratie krijgen daarmee de leukste prijs die je in de Maasstad hebt. Deze onderscheiding wordt sinds 1959 uitgereikt aan ‘Rotterdammers die zich met aanstekelijk enthousiasme onderscheiden op maatschappelijk of cultureel gebied’. Eerder ging de penning onder meer naar Aruna Vermeulen (Hiphophuis), Linda Malherbe (Verhalenhuis Belvédère) en filosoof Henk Oosterling (Rotterdam Vakmanstad). “Ja, dat eerbetoon is een verrassing”, lacht Bruce in het hoofdkwartier van Opperclaes in het Schieblock. “Het is nou niet dat we dachten: wanneer krijgen we die Laurenspenning eindelijk?” 

Opperclaes opende in 2010 een obscure galerie voor illustratoren en grafisch ontwerpers aan de Claes de Vrieselaan. “Daar was toen nog geen plek voor”, zegt Linda. “Het animo bleek groot. In een paar jaar tijd maakten we wel zestig tentoonstellingen! Bovendien was het bier gratis. Er ontstond een interessant netwerk.”  Zeven jaar later verkaste het duo naar een leegstand pand achter het Schieblock, naast Biergarten. De galerie werd getransformeerd in een studio en de activiteiten uitgebreid.

Naast het samenstellen van exposities en het begeleiden van grootschalige muurschilderingen, wordt Opperclaes ook als adviseur en projectleider betrokken bij de vormgeving van de openbare ruimte. Vaak gaat het hierbij om locaties waar veel jongeren vertoeven. “We geloven in plekken waar je iets kan doen”, legt Bruce uit. “Waar je kan spelen, dingen kan aanraken of kapotmaken. Zoals de serie houten objecten die we maakten in het kleine skateparkje onder de Luchtsingel of de met kinderen geschilderde vloer van het basketbalveld bij het Marnix Gymnasium.”

Te weinig plekken hebben een experimenteel karakter, vindt Opperclaes. In de stadsontwikkeling moet alles opgeruimd en aangeharkt zijn, maar de stad heeft ook behoefte aan plekken waar je een en ander gewoon kan uitproberen. Zelf experimenteert het duo ook. “We hebben geprobeerd met commerciële partijen te werken”, vertelt Linda. “We dachten: als we een muurschildering laten sponsoren door een bedrijf, dan kunnen we met dat geld écht leuke schilderingen uitvoeren.” Die wending bleek geen onverdeeld succes. Een door een elektronicagigant gefinancierde muurschildering in de Extra Large-galerij werd direct door boze jongeren beklad. ‘Opperclaes is niet oké!’, werd er over de schildering gekalkt. “Daar leren we van”, zegt Linda. “We moeten dicht bij de mensen blijven. Bij de kunstenaars waarmee we werken, maar ook met de buurt waar we werken.”

Steeds vaker wordt Opperclaes door gemeentes gevraagd ‘iets met Street Art’ te doen. “We maken helemaal geen Street Art”, zucht Bruce. “Dat is een etiket waar we helemaal niks mee kunnen. Net zoals graffiti of kunst in de openbare ruimte. We werken op straat met makers die we goed vinden, of het nou kunstenaars, illustratoren of grafisch ontwerpers zijn.” In de winter van 2021-2022 stelden Linda en Bruce in opdracht van het Stedelijk Museum Schiedam de tentoonstelling Glashard samen. Meer dan dertig kunstenaars toonden hun werk in een voormalige glasfabriek. “We bakkeleiden eindeloos met het museum over het label dat op de expositie moest worden geplakt”, vervolgt Linda. “Uiteindelijk legden we ons neer bij de titel ‘Post-Graffiti’, maar we deden het met enige tegenzin.”

Street Art heeft van de stad een getatoeëerd lichaam gemaakt. Stadsmarketeers smullen ervan omdat jongeren selfies met muurkunst rondpompen en daarmee Rotterdam promoten. “Maar alles lijkt op elkaar”, vindt Bruce. “De schilderingen zijn knap en met vakmanschap gemaakt. Jazeker. Maar er is weinig variatie en doorgaans zeggen de beelden weinig over de plek waar ze zijn aangebracht.” Wellicht komt die eenzijdigheid ook voort uit het feit dat steeds dezelfde clubjes opdrachten binnenslepen voor nieuwe muurschilderingen, denkt Linda. “Wij zijn nog nooit door de gemeente gevraagd bij te dragen aan nieuwe werken. Wellicht brengt de Laurenspenning daarin verandering”, zegt ze met een knipoog.

Als ik de studio aan de Schiestraat verlaat, informeer ik naar hun project Extra Large op de Hofbogen-wand. De schildering van High on Type zit er al geruime tijd en ik kijk reikhalzend uit naar nieuwe interventies. “Tsja, dat is hoe het werkt op straat”, zegt Linda. “De Dudok Groep is sinds 2019 eigenaar van de Hofbogen. Maar ik hoop dat we Extra Large vroeg of laat mogen voortzetten. We zijn met elkaar in gesprek.” Dat gesprek heeft alvast goed nieuws gebracht. Bruce en Linda melden dat ze een muurschildering uit 1980 op de Hofbogen in de Voorburgstraat mogen restaureren. Het is een werk dat de Surinaams-Rotterdamse kunstenaar Ro Heilbron (1938-2014) in 1980 maakte van zeven Surinaamse vrouwen tegen de achtergrond van de Surinaamse vlag. “Dit is een uniek werk”, zegt Bruce. “De eerste Surinaamse muurschildering in Rotterdam! Het is belangrijk dat zo’n werk bewaard blijft.” 

Je kunt deze banner wegklikken...

...maar je kunt ook lid worden van Vers Beton voor €7,50 per maand. De eerste maand lees je gratis!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Siebe Thissen

Siebe Thissen

Siebe Thissen is historicus. Hij schreef een aantal boeken over stadscultuur, waaronder Mooi van ver. Muurschilderingen in Rotterdam (2007) en Beelden. Stadsverfraaiing in Rotterdam sinds 1940 (2016). Onlangs verscheen van zijn hand De Jongen die van De Hef dook (2021).

Profiel-pagina
Pasfoto

Joep Brouwer

Illustrator

Sommige dingen wil ik tekenen, maar soms ook niet en dan volstaat alleen de herinnering. De dingen zijn gesprekken, situaties, een handeling. De vertaling van ding naar tekening heb ik altijd prettig gevonden.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.