Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
image_6483441
Beeld door: beeld: Daan Timmer

Minder dan een jaar geleden zaten we nog in een lockdown. Dat lijkt al weer iets uit een ander tijdperk. Sinds die tijd hadden we gemeenteraadsverkiezingen, kregen we een nieuwe coalitie, ging de streep definitief door Feyenoord City, zochten 2400 vluchtelingen uit Oekraïne een veilig heenkomen in onze stad, werd de RRKC opgeheven en zetten de hoge energieprijzen veel hulporganisaties in crisisstand. 

Ook bij Vers Beton zaten we niet stil. In dit jaaroverzicht lees je terug wat de terugkerende thema’s waren, welke artikelen het best zijn gelezen en hoe het onszelf verging. Ik kan niet alle 198 artikelen die we publiceerden noemen, maar hieronder bespreek ik de hoogtepunten en overkoepelende thema’s.

Onderzoeksjournalistiek

Tien onderzoeken deed de onderzoeksredactie in 2023. Bij meer dan de helft ging het om controlerende journalistiek en keken we wat er van beleid is terechtgekomen of hoe het werd gemaakt. 

Zo vroegen Marianne Klerk en Inge Janse zich af wat er van de grootse bouwambities terechtkwam van het Rotterdamse gemeentebestuur. De afgelopen jaren schoten allerlei bouwprojecten uit de grond, maar waar bleven die betaalbare woningen? 

De onderzoeksjournalisten besloten te tellen waar gebouwd is en voor wie, maar ontdekten dat er veel werd gegoocheld met cijfers. Zeven van deze ‘trucs’ zetten ze voor Vers Beton en OPEN Rotterdam op een rij. De goocheltrucs vertroebelen de discussie over bouwcijfers in de gemeenteraad. Naar aanleiding van dit onderzoek maakten Reporters NL en enkele lokale media een landelijk verhaal over nep sociale huur en de trukendoos van gemeenten.

Patseraanpak

Joost Baumgardt liet zien dat de zogenoemdepatseraanpak’ in de praktijk minder oplevert dan wordt voorgesteld. Tijdens verkeerscontroles worden hierbij verdachte personen in ‘patserbakken’ aan de kant gezet. Wanneer ze hun luxe bezittingen (auto’s, horloges, merkkleding) niet kunnen verantwoorden, worden die afgenomen. Zeker, de politie slaagt erin om vermeend crimineel vermogen in beslag te nemen. Maar dat moeten ze van de rechter vaak ook weer terug geven, omdat er geen enkel bewijs is dat de goederen met crimineel geld zijn betaald, blijkt uit het onderzoek.

Saskia Klaassen keek wat de opbrengst is van de AanDeBak-garantie. Deze gegarandeerde werkgelegenheid voor jongeren in Rotterdam-Zuid bleek een lege huls. Werkgevers en mbo’ers weten nauwelijks van het bestaan van de baangaranties, toch maakt het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) van Marco Pastors er nog steeds goede sier mee. Het onderzoek gaf aanleiding tot raadsvragen tijdens de tussentijdse evaluatie van het NPRZ. Ook dienden GroenLinks en Bij1 een motie in.

Hulphonden

Willemijn Sneep reconstrueerde welke ambtelijke beslissingen ertoe leidden dat zes Rotterdammers geen hulphond kregen voor hun psychische problemen. Met een verzoek in het kader van de (toen nog) Wet Openbaarheid Bestuur (Wob) kreeg ze de hele ambtelijke correspondentie in handen. Daaruit blijkt dat de gemeente externe adviezen en – onderzoeken in de wind sloeg en principieel vasthield aan een eerder genomen besluit om de hulphond niet te vergoeden.

Het onderzoek werd regionaal en landelijk opgepikt en resulteerde in november in een motie van de Partij van de Dieren. In een ander onderzoek ontdekte ze dat Rotterdam een harder beleid voert tegen ongedocumenteerde inwoners dan Amsterdam. Ook dit artikel leidde tot vragen in de gemeenteraad, evenals de follow-up samen met KRO NCRV Pointer over hoe dit beleid uitpakt voor partners en kinderen.

Stadsbankjes

We deden in 2022 verschillende onderzoeken naar klimaat en duurzaamheid. Adrián Estrada en Felix Voogt schreven over het fossiele optimisme van de haven. De infrastructuur van de haven blijkt nauwelijks voorbereid op een circulaire toekomst. Twee weken later onthulde Adrián Estrada dat Rotterdamse stadsbankjes van duurzaam hout helemaal niet zo verantwoord zijn. Ze blijken gemaakt van de zeldzame shihuahuaco uit het Amazonegebied, die inmiddels is opgenomen in een lijst van bedreigde tropische soorten. Ook dit artikel bleef niet onopgemerkt aan de Coolsingel en zette PvdA en Volt aan tot een motie. Onderzoekscollectief Spit schreef over de aanleg van warmtenetten in Rotterdam. Duurzaam zijn ze niet en het is nog de vraag wie voor de – hoge – kosten gaat opdraaien.

Tenslotte ontdekten Romy van Dijk en Ko Musters dat Rotterdam de meeste boetes uitschrijft van Nederland. De twee onderzoeksjournalisten evalueerden hoe Rotterdam de afgelopen tien jaar omging met de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Er komen steeds meer regels en handhavers bij, constateren ze. Vervolgens blijkt het voor de gemeenteraad moeilijk te controleren hoe al die verboden in de praktijk uitpakken. Onder andere de ombudsvrouw van Rotterdam en organisatoren van evenementen maken zich zorgen over een stad waarin niks meer mag.

Het goede nieuws is dat we in 2023 weer subsidie krijgen van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, zodat we ook volgend jaar mooie onderzoeksverhalen kunnen brengen samen met OPEN Rotterdam.

Wil jij meer onafhankelijke journalistiek over Rotterdam?

Ja, ik word lid van Vers Beton

Gemeenteraadsverkiezingen

In maart waren er natuurlijk gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens de aanloop daar naartoe publiceerden we veel artikelen over lokale politiek om Rotterdammers zo goed mogelijk te informeren over wat er te kiezen valt. We bekeken voor verschillende thema’s wat de partijen erover te zeggen hadden in hun verkiezingsprogramma’s, zodat jullie die niet meer hoefden door te ploegen. Peter van Heemst schreef enkele explainers: een Verkiezings ABC en 12 vragen over formeren.

Ook maakten we drie verkiezingsspecials van de podcast Coolsingelpraat: een voorbeschouwing, een nabeschouwing the day after, en een bespreking van het uiteindelijke coalitieakkoord. En we lanceerden iets nieuws: een Rotterdamse Verkiezingsagenda met een overzicht van alle verkiezingsdebatten en informatiebijeenkomsten die in de stad werden georganiseerd. 

We mochten dit jaar ook stemmen voor de nieuwe Wijkraden. Wij sloten ons aan bij het project ‘Stemmen in de Stad’ en Jiska Engelbert onderzocht in een serie artikelen hoe de eerste stappen van deze nieuwe democratische laag in de wijken eruit zien. 

Marjolein Kooyman liep in aanloop naar de verkiezingen een marathon, samen met fotograaf Salih Kiliç. Nouja, figuurlijk dan. Voor de reeks ‘Race naar de Coolsingel’ sprak ze met bewoners langs het parcours van de marathon om op zoek te gaan wat er speelde, en vooral hoe bewoners de band met het stadhuis ervaren. Wie haar reeks volgde, kon niet verbaasd zijn over de lage opkomst op de verkiezingsdagen. Kooyman stuitte in de wijken die ze aandeed op veel wantrouwen en onvrede over het stadhuis. 

Ja, de opkomst. Die is in deze stad altijd al laag geweest, maar dit keer wisten we een nieuw dieptepunt te bereiken: nog geen 39 procent van de mensen ging naar de stembus. In dit artikel zoek ik naar mogelijke oorzaken van die lage opkomst. Ondertussen hebben we nog niets vernomen van het onderzoek dat Aboutaleb had voorgenomen te doen naar de lage opkomst. Minister Bruins heeft in oktober wel een landelijk onderzoek gepresenteerd over de lokale niet-stemmer. 

Wat zouden oplossingen kunnen zijn om de opkomst te verhogen? Filosofen Catherine Koekoen en Jamie van der Klaauw wierpen hun licht op de noodzaak van een ‘democratische wederopbouw’ en er verscheen een pleidooi voor een burgerberaad

Rotterdam wist daarna een bijzondere coalitie te smeden: een unieke samenwerking tussen tegenpolen DENK en Leefbaar Rotterdam. Volgens politiek journalist Chris Aalberts is dit riskanter voor Leefbaar dan voor DENK. De samenstelling van het college was ook wel de talk of the town: want waarom lukte het wederom niet om een beetje voldoende vrouwen als wethouder te benoemen? In dit college van negen wethouders is er slechts één vrouw. 

20 jaar moord op Fortuyn

In 2022 was ook het jaar dat het precies 20 jaar geleden is dat de moord op politicus Pim Fortuyn plaatsvond. Daar hebben we bij stil gestaan. Manon Dillen sprak met verschillende mensen over wat zijn invloed en impact is geweest op de Rotterdamse politieke cultuur. Hasna El Maroudi blikt in een essay terug wat de impact van Fortuyn is geweest op haar leven en de Rotterdamse samenleving: “Het ene moment was ik nog een puber in Vreewijk op zoek naar mijn eigen identiteit, het volgende moment werd ik de ‘ander’”. En Chris Aalberts keek in een kleine serie wat er na twintig jaar nog over is van de erfenis van Fortuyn binnen zijn partij Leefbaar Rotterdam.

RRKC opgeheven

In april spraken we nog met de nieuw aangetreden voorzitter van de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC), Carlos Goncalves. Maar één week voor de presentatie van het coalitieakkoord gooide wethouder Kasmi een voor velen onverwacht bommetje: hij hief het adviesorgaan voor kunst en cultuur op. Michelle Hicks zette uiteen hoe het zover heeft kunnen komen, en deed verslag van de raadsvergadering waarbij de wethouder op het matje werd geroepen.

In een aflevering van Talk of the town ging het over hoe er in de culturele sector verdeeld is gereageerd op dit besluit. En tot slot spraken we met ervaren cultureel bestuurder Hugo Bongers die in dit veelgelezen interview stevige kritiek uit op de cultuurwethouder.

Kersverse directeuren

In retrospect zit er een terugkerend thema in de interviews op Vers Beton: nieuw aangetreden directeuren in de stad. Daar interviewden we er dit jaar zes van: Saskia van Stein van IABR, de al eerder genoemde Carlos Goncalves van de RRKC, rector Annelien Bredenoord van de Erasmus Universiteit, Huri Sahin van Lokaal, Marjolein van Asselt van de Rotterdamse Rekenkamer en Daniel Grmazion van de Stichting Nieuw Thuis.

Twee daarvan zijn al binnen een jaar directeur-af. Goncalves kreeg zoals gezegd kort na zijn aantreden te horen dat de wethouder de hele RRKC ophief, en Huri Sahin is onlangs beëdigd als burgemeester van Rijswijk. We spraken ook met directeuren die dit jaar hun jubileum vierden: filmfestival Roffa Mon Amour werd tien jaar oud. 

Energiecrisis en armoede

In 2022 kwamen grote groepen Rotterdammers in de knel door de torenhoge energieprijzen. Nigel van Schaik liep mee met een budgetspreekuur en hoorde van budgetcoaches, welzijnsorganisaties en de Ombudsman dat het huidige sociale vangnet eigenlijk niet bestand is tegen deze financiële problemen. Jasmijn Mascini sprak met verschillende hulporganisaties hoe zij zich voorbereiden op de grotere hulpvraag. Ook zette Jasmijn Rotterdamse organisaties op een rij, die je kunt steunen, of waar je gebruik van kunt maken als dat nodig is.

Architectuur & Stedelijke Ontwikkeling

De gemeenteraadsverkiezingen gingen voor een groot deel over de wooncrisis. Hoewel een behoorlijk aantal partijen zegt te willen afrekenen met de huidige Woonvisie (het moet minder duur, toegankelijker, socialer) heeft het college van Leefbaar, VVD, D66 en DENK besloten grotendeels vast te houden aan de Woonvisie uit 2016. Wel komt er een herijking in 2023. Stadsgeograaf Cody Hochstenbach blijft ondertussen hopen op ‘collectieve woede’, zegt hij in een interview met Teun van den Ende.  

Aangezwengeld door de Rotterdamse woonbeweging ‘Recht op de Stad’ klinkt steeds luider de roep om een Stadsvernieuwing 2.0, ofwel de terugkeer van burgerinspraak bij grootschalige wijkverbeteringen en herstructureringen. Socioloog Joke van der Zwaard beschreef wat we hierin kunnen leren van de jaren zeventig en tachtig.

Dit jaar is ook het grand projet Feyenoord City feilbaar gebleken, ondanks dat velen het als ’too big to fail‘ zagen. Met grote consequenties: de Raad van State schrapte ook het bestemmingsplan voor de wijkontwikkeling eromheen. Volgens onderzoeksjournalist Bram Logger had veel voorkomen kunnen worden als de kritische geluiden van goed geïnformeerde burgers serieuzer waren genomen. Of de renovatie en uitbreiding van Boijmans van Beuningen Feyenoord City zal volgen, daar komen we in 2023 misschien achter…

De erfgoedwaarde van architectuur na 1965 werd voor het eerst ‘gezien’ met de Pompenburgflat en de Centrale Bieb als voorbeeld. Met als pikant detail dat Powerhouse Company met toestemming van de gemeente de eerste wil slopen en de tweede met gemeenschapsgeld mag gaan renoveren.

Dit jaar hebben we ook letterlijk de opkomst van een nieuwe generatie echt hoge woontorens in de binnenstad meegemaakt, met de Zalmhaventoren als voorlopig hoogtepunt. Overigens niet in architectonische zin.

Het Stadmakerscongres vond plaats op Zuid en het ging ook nog eens veel over Zuid. Ook viel de Rotterdam architectuurprijs op Zuid (Malieklos, sociale woningbouw). Dit getuigt van meer aandacht voor architectuur en stedenbouw in dit deel van de stad, hoewel die ambitie nog niet overal wordt waargemaakt zoals in het Hefkwartier.

Zomerserie: Non-place

Tijdens de zomervakantie stond ook Vers Beton in zomerstand. We publiceerden alleen een speciale zomerserie, waarbij de beeldmakers het voortouw hadden. De beeldmakers gingen op pad om ‘non-place’ in Rotterdam te onderzoeken. Dit was een idee van onze stagiair Max Omlo. Hij vroeg zich namelijk af, geïnspireerd op het theoretisch concept van Rem Koolhaas’ non-place: gaat Rotterdam steeds meer op niet-Rotterdam lijken? Het (beeldend) antwoord van onze fotografen en illustratoren kun je terugvinden op deze pagina.  

Nieuwe column-rubriek: Talk of the town

Bij redactievergaderingen vraag ik altijd: waar hebben mensen het over in de stad? Wat is de talk of the town? Dit jaar zag daarom een nieuwe rubriek het licht: elke vrijdag kun je in Talk of the town (ja, schaamteloos gestolen van The New Yorker) een column lezen over iets dat speelt in de stad. Hiermee willen we wat vaker op de actualiteit springen en ruimte bieden voor meer luchtige verhalen die over de stad en haar mensen gaan.

Top 10

Podcasts

In 2022 zijn we (weer) wat actiever geworden met het maken van podcasts. Dat kan ook makkelijker, nu we een eigen opnameset hebben aangeschaft. Zo hebben we rondom de verkiezingen en de nieuwe coalitie zoals gezegd drie afleveringen van Coolsingelpraat gemaakt. En onlangs hebben we een nieuwe reeks gelanceerd: Wat Dan Wel, een podcast van Basia Dajnowicz en Anne Ardon. Zij gaan in gesprek met Rotterdammers over hoe we de stad een beetje beter kunnen maken. De eerste twee afleveringen met gasten Mustapha Eaisaouiyen en Vanessa Umboh staan al online. Zoek ‘Wat Dan Wel’ in je favoriete podcastapp!

Productiehuis Vers Beton

We werken regelmatig samen met andere partijen in de stad onder de vlag van Productiehuis Vers Beton. Onze vaste partners uit de stad waren ook in 2022 weer van de partij: met AIR werken we al sinds 2013 (!) samen en maakten we dit jaar weer de reeks Architectuurkritiek. In Studio Erasmus programmeren we elke maand een minicollege, en in de Uitagenda Rotterdam kun je columns van ons lezen. 

We organiseerden dit jaar vier talkshows. Samen met OPEN Rotterdam maakten we op het Stadsmakerscongres Studio Stadmaken. In aanloop naar de verkiezingen organiseerden we twee verkiezingsdebatten: een over het koloniale verleden in samenwerking met History Matters, en een debat over sociaal ondernemerschap samen met Voorgoed Agency. Tijdens het jubileum van het Burgerpanel Rotterdam organiseerden we een panelgesprek over burgerparticipatie. 

Heb je ook interesse om eens met ons samen te werken? Kijk dan op deze pagina voor meer informatie. 

Wat we in 2022 niet hebben gedaan is een groot jubileumevenement bij ons eigen 10-jarig bestaan. Onze subsidieaanvraag daarvoor is helaas afgewezen, en toen is het vanwege drukte simpelweg blijven liggen.

Nieuw: de Vers Beton Agenda

De Verkiezingsagenda die we in verkiezingstijd hadden gelanceerd, hebben we na de verkiezingen omgebouwd tot de Vers Beton Agenda. Hier vind je evenementen ‘die je aan het denken zetten’, zoals debatten, lezingen, workshops en rondleidingen. Als het maar draait om leren, debat en ontmoeting. De agenda begint best lekker te lopen en culturele organisaties weten ons al te vinden voor het plaatsen van evenementen. (Ook een iets plaatsen? Kijk dan op deze pagina)

Leden

Al onze journalistieke producties worden mogelijk gemaakt door de kurk waarop ons verdienmodel drijft: de leden van Vers Beton. Dankzij abonnements-inkomsten van inmiddels zo’n 1300 lezen hebben we een onafhankelijke vaste basis waar onze organisatie op kan bouwen. Sinds 2022 zijn hier ook zakelijke afnemers bij gekomen. Bedrijven, instellingen en grote organisaties wisten ons te vinden voor groot-abonnementen waarbij Vers Beton beschikbaar is voor alle medewerkers. Het was verrassend dat organisaties contact met ons opnamen, al vóór we hier een informatiepagina over hadden ingericht! Dit gaan we in 2023 verder uitbouwen. 

Want dat is ons doel: we willen nog steeds groeien. 1300 mensen is een heel mooi aantal, maar nog niet stevig genoeg om onze dromen mee waar te maken. Onze droom? We willen er ooit 5000. Eerste mijlpaal: laten we om te beginnen de 2000 eens aantikken. Help je mee?

Lessen heen en weer

Het afgelopen jaar kregen wij met enige regelmaat mailtjes of telefoontjes van journalistieke initiatieven die willen weten hoe wij het doen – lokale onafhankelijke journalistiek mogelijk maken met betalende leden. We ontvangen dan graag mensen en drinken een kop koffie. Bijvoorbeeld met Raymond Janssen van een succesvolle politieke podcast uit Nijmegen, met een tijdschrift over landschap en duurzaamheid uit Noord Nederland en een website met journalistieke verhalen over waterproblematiek. Ook kwam er zelfs een hele groep journalisten van een lokale omroep uit Denemarken op bezoek bij ons en OPEN Rotterdam. Onlangs was er een groepje studenten journalistiek dat ons het hemd van het lijf vroeg, en we gaven een gastles bij de module Media en Ondernemerschap op de EUR.

Het leren gaat ook zeker wel eens de andere kant op. Eén van de leukste dingen dit jaar was een groep studenten van de opleiding Media & Journalistiek van de Erasmus Universiteit die voor ons nadachten over uitdagingen waar we tegenaan lopen. De feedback was stevig: “Jullie zijn onbekend bij studenten op de EUR.” Maar ze gaven ons ook hele interessante en bruikbare ideeën en suggesties, waar we direct mee aan de slag konden.

vers-beton_kantoor_coolsestraat_daphne-van-drenth_2048x1365
Beeld door: beeld: Daphne van Drenth

Verhuisbericht

In 2022 is de redactie ook verhuisd naar een nieuwe locatie. Na zeven jaar in de Gouvernestraat waren we toe aan iets nieuws. Via onze verhuurder Woonstad vonden we relatief snel een mooie nieuwe ruimte in dezelfde wijk. Na een zomer klussen houden we sinds september redactie aan de Coolsestraat 140. Het is een prachtige ruimte met hoge plafonds en veel ramen. Het is een plezier om hier te werken in het Oude Westen. 

Organisatie 

De organisatie van Vers Beton is een stichting, met een Raad van Toezicht. Daar heeft dit jaar een wisseling van de wacht plaatsgevonden. Nabil Bantal is gestopt en Jan Kees van Vliet en Saskia Naafs zijn toegetreden als toezichthouders. We hebben nu vier toezichthouders en zullen in 2023 nog een vijfde lid erbij zoeken. 

We hebben tegenwoordig ook bijna altijd een stagiair op de redactie die ons ondersteunt bij dagelijkse werkzaamheden. Dit jaar zijn we dankbaar voor de hulp en bijdragen van Nina van Maanen, Max Omlo en Jasmijn Mascini.

Wat 2023 ons gaat brengen

Dat was 2022. Waar kijken we naar uit in het volgende jaar? Er staat ons direct in de eerste maanden al een flinke klus te wachten: we krijgen een nieuwe website! Hier zijn we de afgelopen maanden achter de scherm al druk mee bezig geweest, en naar verwachting zal hij ergens in februari voor het publiek live gaan. De nieuwe website wordt gebouwd door het Rotterdamse bureau LevelLevel.

De website zal een beter systeem bevatten om abonnementen te beheren en ook nieuwe technische mogelijkheden om groepsabonnementen aan te sluiten. Het uiterlijk blijft onmiskenbaar Vers Beton, maar de look & feel van de site krijgt zeker een upgrade. Ik kan niet wachten om hem aan jullie te laten zien!

ism Saskia Klaasen en Teun van den Ende

Je kunt deze banner wegklikken!

... maar je kunt ook lid worden van Vers Beton voor €7,50 per maand. De eerste maand lees je gratis.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Eeva Liukku

Eeva Liukku

Hoofdredacteur

Eeva Liukku (Rotterdam, 1983) begrijpt niet waarom mensen ergens anders zouden willen wonen dan in Rotterdam, maar heeft wel in Amsterdam wijsbegeerte gestudeerd.
[email protected]

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.