Rotterdam en omgeving wil zoveel mogelijk woningen aansluiten op stadsverwarming, om zo de klimaatdoelen te halen. Maar de aanleg van nieuwe warmtenetten stuit op kritiek. En dat is niet onterecht, blijkt uit onderzoek van collectief Spit voor Vers Beton, Open Rotterdam, Schie, WOS en de Groene Amsterdammer. “De overheid houdt een monopolie in stand, en de consument betaalt daarvoor aan het energiebedrijf.”
beeld: Elzeline Kooy
Dit artikel in een minuut:
Restwarmte uit de industrie klinkt met de huidige gasprijzen als een welkom en duurzaam alternatief om huizen te verwarmen.
Maar echt duurzaam is het niet: experts zetten hun vraagtekens bij de afvalverbrandingsoven als warmtebron, wanneer een circulaire economie het doel is.
De aanleg van een warmtenet is bovendien duur. Energiebedrijven kunnen zelf de aanleg niet betalen zonder dat overheid meebetaalt. Bewoners van met name armere wijken betalen daarvoor nog decennia de rekening.
Wie eenmaal is aangesloten op het warmtenet, krijgt te maken met een monopolie. Wisselen van aanbieder of voor goedkopere innovaties kiezen gaat niet.
Een warmtenet met één centrale warmtebron is in een opwarmend klimaat eigenlijk een achterhaald systeem, zeggen experts. Maar doordat er toch groot op ingezet wordt, komen lokale, duurzamer alternatieven moeilijker van de grond.
Al 2 reacties — discussieer mee!
Mooi, uitgebreid verhaal. Er zijn alleen wel een paar nuances die ik zou willen toevoegen.
1) Als wijken massaal kiezen voor warmtepompen ipv warmtenetten, zal het elektriciteitsnet sneller en forser verzwaard moeten worden. Ook dat kost geld. De suggestie dat warmtenetten wél, en warmtepompen géén forse investeren in energie-infrastructuur vragen gaat dus niet helemaal op.
2) Ja: AVR is in Chinese handen en Eneco in Japanse. Daar kan je ene heleboel van vinden: moeten dergelijke vitale bedrijven überhaupt in private handen zijn, en zo ja, in buitenlandse private handen? Maar het hele verhaal is wel dat de gemeente Rotterdam en omringende gemeentes hier als grootste aandeelhouders ontzettend veel geld voor hebben gekregen. De verkoop van de AVR leverde Rotterdam een miljard op, Eneco 1,3 miljard.
3) Nu wordt er inderdaad enkel warmte afgenomen van de AVR. Maar het idee is natuurlijk dat ook andere partijen in de haven restwarmte gaan leveren; Shell wordt in het artikel al kort genoemd. Het risico van oow jee het afval is op nu moeten we weer massaal gas verbranden is daarmee natuurlijk een stuk kleiner.
4) Zoals wel vaker in discussies lijkt het perfecte hier de vijand van het goede. Een warmtenet als magere optie zien omdat het niet ook meteen een airco is. Tjaa. Laat in ieder geval duidelijk zijn dat in de huidige situatie ieder huis gas verbrandt en er evenmin een airco is, dat warmtepompen in bestaande woningen nog nauwelijks worden geïnstalleerd én dat de uitrol ervan verder bemoeilijk wordt door leveringsproblemen in de hele keten.
5) Tot slot: ik bedoel het bovenstaande niet als argument voor of tegen warmtenetten of warmtepompen. Wat een goede keuze is, is volgens mij extreem contextgevoelig. Wat ik wel zou willen benadrukken is dat Rotterdam een tamelijk unieke positie heeft. Grootschalige warmtenetten zijn op de meeste plekken een ronduit waardeloze optie omdat er helemaal niet zoveel restwarmte van hoge temperatuur beschikbaar is. In Rotterdam is dat vanwege de relatieve nabijheid van de haven anders. Ondanks alles lijkt het me dat toch iets positiefs, dat Rotterdam op dit front méér opties kent dan elders.
Dank voor je reactie Ties! Je hebt helemaal gelijk als je zegt dat alternatieven ook niet zaligmakend zijn. Elektriciteitsnetwerk moet ook fors in geïnvesteerd worden (maar daar kun je meer mee dan sec warmte leveren.)
En ja, Verkoop Eneco heeft veel geld opgeleverd (of dat zinnig besteed wordt is aardig onderzoeksthema).
Wat we met dit onderzoek vooral willen laten zien is dat er heel veel kritiek is te geven op het bovenliggende narratief van de provincie, die wel heel groot inzet op restwarmte.