Joodse cultuur is overal in Rotterdam, maar nauwelijks zichtbaar

In Talk of the town bespreekt Vers Beton wekelijks iets dat speelt in de stad. Deze week: Rotterdammer Frank van Gelderen werkt aan een museum over het joodse aandeel aan Rotterdam. “Er is bar weinig zichtbaar van vierhonderd jaar joods verleden.”

Op een met kerstlichtjes versierde boot, gelegen aan de kade van de Maas, luisterden ruim dertig vrijwilligers en sympathisanten naar een speech van voorzitter van Stichting Loods 24 Theo Schut, die de aanwezigen bedankte voor hun inspanningen. Deze stichting is opgericht ter nagedachtenis van de duizenden Rotterdamse joden die tijdens de oorlogsjaren, vanuit een houten loods tussen de Spoorweghaven en de Binnenhaven op Zuid, werden afgevoerd naar de concentratiekampen van nazi-Duitsland. Daartoe organiseert Loods 24 de jaarlijkse herdenking op 30 juli en coördineert ze de plaatsing van Stolpersteine, de messing gedenksteentjes in de stoep voor huizen van slachtoffers van de nationaal socialistische beweging in de Tweede Wereldoorlog.

Op deze woensdagavond 21 december blikte Schut terug op de activiteiten van Stichting Loods 24 en Joods Kindermonument Rotterdam. Hij prees de fraaie herinrichting van het herdenkingsplein tussen de Stieltjesstraat, de Eva Cohen-Hartogkade en het Poortgebouw en wees op de bijna honderd nieuwe Stolpersteine die in november werden geplaatst. Rotterdam heeft inmiddels bijna 700 van deze ‘struikelstenen’. Dat de jaarlijkse herdenking zich mag verheugen in een toenemende belangstelling achtte hij van grote betekenis voor onze stad.

Aandacht ging ook uit naar het komende afscheid van Frank van Gelderen, secretaris van de stichting. Ruim twaalf jaar lang was hij de roerganger en het gezicht van Loods 24. “Ik kan mijn werkzaamheden met een gerust hart overdragen”, zegt Van Gelderen. “Loods 24 staat nu dankzij fantastische vrijwilligers als een huis en we hebben in de gemeente Rotterdam een unieke bondgenoot gevonden”. Onlangs kreeg Van Gelderen in het Verhalenhuis Belvédère een gemeentelijke onderscheiding, uitgereikt door burgemeester Aboutaleb. Van stoppen wil hij vooralsnog niet weten. “Ik wil me gaan toeleggen op joods erfgoed”, zegt hij. “Kijk, joden maken al vierhonderd jaar deel uit van de Rotterdamse cultuur. Omdat de aandacht bijna zonder uitzondering uitgaat naar de herdenkingscultuur met betrekking tot de vreselijke gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog, vergeten we dat joden een belangrijke bijdrage aan Rotterdam hebben geleverd”.