Ga naar de inhoud

“We moeten praten over de relatie van digitale surveillance met machtsstructuren”

Talk of the Town

In Talk of the Town bespreekt Vers Beton wekelijks iets dat speelt in de stad. Deze week: Filosoof en jurist Marc Schuilenburg wordt de eerste hoogleraar Digital Surveillance aan de EUR. Dat is nodig, want we leven volgens hem al in een door surveillance gedomineerde samenleving.

beeld: Joep Brouwer

‘Rotterdam is koploper wat digitale surveillance betreft’, zegt Marc Schuilenburg in de zonovergoten tuin van zijn woning in De Esch, nippend aan een mok filterkoffie. ‘De idee van een slimme stad, waarin algoritmes en data-gestuurd toezicht een belangrijke rol spelen, vindt hier weerklank – kijk maar naar de toeslagenaffaire die in Rotterdam veel slachtoffers heeft gemaakt’.

Op vrijdag 23 juni zal Schuilenburg, criminoloog en filosoof, aan de Erasmus Universiteit Rotterdam worden geïnaugureerd als de eerste hoogleraar Digital Surveillance. De titel van zijn oratie, Waarom we met elkaar in gesprek moeten over big data en algoritmes als het over veiligheid gaat, verraadt de ernst waarmee hij zijn leerstoel heeft ingericht. ‘Veel criminologen en wetenschappers houden zich liever bezig met de technische kant van het verhaal dan dat ze praten over de relaties van surveillance met machtsstructuren en concrete ervaringen van personen’, zegt hij. De fascinatie voor de talloze mogelijkheden die digitale technologie biedt, leidt tot een zekere mateloosheid. Eerst wordt een technologie ontworpen, vervolgens naar toepassingen gezocht en in laatste instantie wordt een wettelijke grondslag uitgedokterd. Die volgorde deugt niet, vindt Schuilenburg. Er ontbreekt een digitale ethiek die aan de ontwerppraktijk vooraf zou moeten gaan. Zonder algoritmische modellen zouden bepaalde ingrijpende en stigmatiserende opsporingsmethoden helemaal niet zijn opgestart door politie en gemeenten. Waarom het toch gebeurt? Gewoon, omdat het kan.’

Gerelateerde inhoud

Steun onafhankelijke journalistiek

Als abonnee van Vers Beton kun je alle artikelen onbeperkt lezen en delen met je eigen netwerk. Je bent al lid vanaf € 7,50 per maand, de eerste maand lees je gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • “Burgercollectieven tonen het sociale gezicht van de stad”

    • Wetenschap en onderwijs

    Burgers zijn in staat om veel zelf te organiseren, blijkt uit de onlangs gepubliceerde Monitor burgercollectieven. Of het nu gaat om kinderopvang of betaalbaar wonen, bewoners springen in het gat dat de overheid achterlaat. De opkomst van collectieven stelt de gemeente voor scherpe keuzes, denkt hoogleraar Tine de Moor. 

  • Heeft Rotterdam straks nog wel een kunstacademie? Toekomst WdKA onzeker door fusieplannen

    • Kunst en Cultuur

    Hogeschool Rotterdam heeft reorganisatieplannen. Onderdeel daarvan is een mogelijke fusie tussen de Willem de Kooning Academie en het Instituut voor Communicatie en Informatietechnologie. Daarmee verliest de kunstacademie mogelijk haar naam, zelfstandige positie en medewerkers.

  • Staat de ‘deutschfreundliche’ zakenman Van der Mandele niet te veel op een voetstuk in Rotterdam?

    • Wetenschap en onderwijs

    Weggemoffelde geschiedenissen, flinterdunne oorlogsarchieven en onvolledige dossiers staan kritisch onderzoek naar de samenwerking tussen de Rotterdamse zakenman Karel van der Mandele en de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog in de weg. Historicus Merel Leeman over het omstreden oorlogsverleden van Van der Mandele, die nog steeds op handen wordt gedragen in Rotterdam.

  • Alle artikelen

De Stadsagenda

  • Rotterdamsch Leeskabinet X Frontaal Podium Deze bijeenkomst staat in het teken van spreken, luisteren en…

    Venue: Theater Erasmus Paviljoen
    Datum:
  • Op vrijdag 13 november 2026 organiseert AIR voor de twaalfde keer het Stadmakerscongres. Dit keer…

    Venue: Theater Zuidplein
    Datum:
  • Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam onderzoekt de economie van morgen in rauw industrieel hart van Rotterdam-Zuid. IABR is van 18 september tot en met 29 november te zien in de Piekfabriek.

    Venue: Piekfabriek
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam