Ga naar de inhoud

Het Weense woonmodel: “Wonen als de rijken, voor iedereen”

“De Nederlandse ziekte.” Zo noemen ze in Wenen problematisch woonbeleid. Vergeleken met de blakende sociale huursector in de Oostenrijkse hoofdstad, is ons woonbeleid op sterven na dood. In Wenen wil iedereen een sociale huurwoning. “We willen hier nooit meer weg.”

Reportage

Woonpark Alterlaa
Foto: Nigel van Schaik

In het zuiden van de Oostenrijkse hoofdstad Wenen ligt het iconische Wohnpark Alterlaa. Het is een verticaal dorp met 10.000 inwoners, een winkelcentrum, sporthallen, scholen, sauna’s, kerken, een theater, een wandelpark en op het dak van elke flat een groot zwembad. De aanleg van het woonproject Alterlaa (spreek uit: Alt-Erlaa), het magnum opus van architect Harry Glück, begon in 1975 op basis van de nieuwste architectonische en socialistische trends. Glück’s motto: “Wonen als de rijken, voor iedereen”.

De stigmatisering van mensen met een sociale huurwoning kennen we hier niet

Vergelijkbare grootschalige sociale wooncomplexen, zoals de Bijlmermeer in Nederland, schoten in heel Europa als paddenstoelen uit de grond. De utopische beloftes van het nieuwe wonen werden meestal niet waargemaakt: veel complexen verloren hun aantrekkingskracht snel, werden niet goed onderhouden en veranderden in moderne ghetto’s. 

Maar niet in Wenen: Harry Glück’s droom kwam uit, en bijna veertig jaar later ligt Alterlaa er nog piekfijn bij. In het jaarlijkse tevredenheidsonderzoek geeft zo’n 95% van de bewoners aan er gelukkig te zijn. De appartementen zijn ruim, betaalbaar, beschikbaar en de voorzieningen onovertroffen.

Still uit de film 27 Storeys over Alterlaa. Filmmaker: Bianca Gleissinger

Het succes van Alterlaa is geen toeval, maar het gevolg van het inmiddels befaamde Weense woonbeleid. De ‘meest leefbare stad ter wereld’ voert al meer dan honderd jaar een consequente sociale woonpolitiek. De stad ziet huisvesting als een basisvoorziening en probeert elke Wener een betaalbaar huis te bieden. Het is een van de snelst groeiende hoofdsteden van Europa, maar de gereguleerde huursector groeit ook sinds de financiële crisis gestaag met de bevolking mee. Je kunt het met de Nederlandse woonimpasse in je achterhoofd bijna niet voorstellen.

Vorig jaar keerde een delegatie uit de Rotterdamse gemeenteraad diep onder de indruk terug van een bezoek aan de Oostenrijkse hoofdstad. De gemiddelde Wener peinst er niet over een huis aan te schaffen. Die wil sociale huur: de beste woningen voor de laagste prijs. Hoe doen de Oostenrijkers dat?

Gerelateerde inhoud

Steun onafhankelijke journalistiek

Als abonnee van Vers Beton kun je alle artikelen onbeperkt lezen en delen met je eigen netwerk. Je bent al lid vanaf € 7,50 per maand, de eerste maand lees je gratis.

Misschien vind je dit ook interessant

  • De NPRZ-aanpak in Carnisse is een recept voor een tweede Tweebosbuurt

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Wie door Carnisse loopt, waant zich op sommige plekken in een spookstad. Ruim tweehonderd woningen staan leeg en meer dan vijfhonderd op de slooplijst. De bewoners van 435 huizen zijn al vertrokken, als gevolg van de woningaanpak van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Carnissenaren zijn het vertrouwen in hun gemeente volledig kwijt. Wacht de wijk hetzelfde lot als de Tweebosbuurt?

  • De houten torenflat Sawa is een krachtig slotakkoord van de transformatie van de Lloydpier

    • Architectuurkritiek

    Het houten woongebouw Sawa is een toonbeeld van technisch vernuft, gecombineerd met Rotterdams honderdjarige traditie van de galerij – hier gebouwd rondom een groene hof. Sawa speelt in op circulariteit, verdichting en betaalbaarheid en toont hoe de toekomst van architectuur, bouwen en samenleven eruit kan zien.

  • 71 miljoen euro besteed aan opkopen woningen in Carnisse met voorlopig vooral leegstand tot gevolg

    • Architectuur en stedelijke ontwikkeling

    Leegstand, dichtgetimmerde huizen en een kostenpost van 71 miljoen euro. De aanpak van de woningvoorraad in Carnisse, onderdeel van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, gaat niet over rozen. En volgens een commissie moet er nog zeker 365 miljoen euro bij. Ook moet Rotterdam stoppen met woningen samenvoegen om ze groter te maken, en juist méér woningen terugbouwen. De wooncrisis heeft de NPRZ-aanpak in Carnisse ingehaald.

  • Alle artikelen

De Stadsagenda

  • De WarmteTop 2026 staat volledig in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. Vier jaar geleden spraken we over urgentie. En op 26 januari spreken we over verantwoordelijkheid nemen.

    Venue: Arminius
    Datum:
  • In aanloop naar de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 vindt tijdens Het Grote CO₂ Verkiezingsdebat hét debat plaats over de toekomst van de gebouwde stad.

    Venue: Keilepand
    Datum:
  • Op zaterdag 14 maart verwelkomen we twee van de scherpzinnigste denkers van vandaag over technologie, kapitalisme, politieke verbeelding en de opkomst van populistisch-rechts: Quinn Slobodian (Crack-Up Capitalism, Hayek’s Bastards) en Ben Tarnoff (Internet for the People, Voices from the Valley).

    Venue: Arminius
    Datum:
  • Bekijk de agenda

De leukste vacatures in en om Rotterdam