Hoe herverdeel je de woonruimte, is sloop nodig, wat kun je met leegstand? De architecten van Platform Woonopgave worstelen ook met de wooncrisis. Ze komen alleen met andere oplossingen dan de gemeente en ontwikkelaars.
Dubbelinterview
Uit onvrede over de aanpak van de wooncrisis bundelden Rotterdamse architecten hun krachten en richtten Platform Woonopgave op. Om zo meer aandacht te vragen voor woonkwaliteit, betaalbaarheid, duurzaamheid en gedeeld eigenaarschap van het woongebouw en de stad, voor de lange termijn. De architecten zetten zich af tegen de strategie van overheden en grote ontwikkelaars die met ‘woondeals’ alleen de nadruk leggen op het aantal te realiseren woningen.
Het gesprek met medeoprichters Sanne van Manen en Mark Minkjan begint googelend naar cijfers en krantenartikelen. Opinieartikelen, grafieken, data, uitspraken van experts; alles is potentieel interessant om hun boodschap te versterken. Naast haar baan als architect bij MVRDV werkt Van Manen aan het platform; stadsgeograaf Mark Minkjan is curator aan de Rotterdamse Academie van Bouwkunst. Op de website van Platform Woonopgave staat wie er nog meer betrokken zijn.
Het huidige woonbeleid is vooral op marktdenken gebaseerd; volkshuisvesting is verworden tot woningmarkt
Het collectief verkent een alternatieve aanpak van de wooncrisis, maar is ook een aanmoediging voor architecten om zich te laten horen en beter te organiseren. Want terwijl architecten maar mondjesmaat kennis met elkaar delen en nauwelijks samenwerken, zitten spreekbuisorganisaties als de NEPROM en Bouwend Nederland wél aan tafel bij de minister.
Van Bergen op Zoom tot Heerenveen
“Platform Woonopgave is een oproep van de ontwerpsector om een collectieve inhoudelijke agenda te voeren,” legt Minkjan uit, “maar onze analyse van de woonopgave staat ook nadrukkelijk open voor inbreng van deskundigen van buiten de architectuurwereld: de pdf is voor iedereen te downloaden.” Van Manen: “Het is juist de bedoeling om een bredere coalitie te vormen. De analyse is nu bijna duizend keer gedownload door mensen van gemeentes, provincies, ontwerpbureaus, bouwers, ontwikkelaars en adviesbureaus. Van Bergen op Zoom tot Heerenveen.”
Is Platform Woonopgave activistisch?
Van Manen: “Nee, wel agenderend. We zoeken naar antwoorden op de vraag: hoe kan het wel?” Minkjan vult aan: “We willen geen linkse ontwerpersclub zijn, dan word je makkelijk weggezet, we willen juist een gesprekspartner zijn. Het probleem is dat weinig ontwerpers thuis zijn in de wereld van cijfers en systemen.”
Om die achterstand in te halen, maakte Van Manen een inhoudelijke en cijfermatige analyse op basis van simpele vragen als: waar komt het getal van 1 miljoen woningen vandaan? Voor wie moeten er woningen bij komen? Waar kúnnen we woningen toevoegen? “Door eerst de opgave te bevragen, ontstaat helderheid over mogelijke oplossingen”, aldus Van Manen. Minkjan: “Nu is het woonbeleid vooral op marktdenken gebaseerd; volkshuisvesting is verworden tot woningmarkt. Onderdeel van ontwerpend denken is ook het scherper stellen van de vraag.”
Wat is het probleem met de huidige aanpak van de wooncrisis?
Van Manen: “Er is collectieve frustratie over dat er niets gebeurt met de kennis uit de sector waardoor oplossingen over het hoofd worden gezien. Het is tekenend dat de wethouder [Chantal Zeegers voor Klimaat, Bouwen en Wonen, red.] op het Stadmakerscongres over ‘leuke geveltjes’ begint, als antwoord op de vraag welk aandeel architecten in de woonopgave hebben.”
Nog geen reactie — begin de discussie!