Publiceer in plaats van het zoveelste ridder- en prinsessenverhaal eens een kinderboek over Palestina

Talk of the town

Klaar met alle volgevreten rupsjes, kleine mollen, waanzinnige boomhutten en losers? Wie weleens een kinderboek openslaat, weet waar dit over gaat. Maar wie kent er Een verhaal over dappere kinderen? Volgens Loulou Drinkwaard wordt het hoog tijd dat ons kroost leest over Palestina, en de kinderen die er wonen.

Bijna een jaar geleden opende Israël de aanval op Palestijnse burgers, na de aanslagen van Hamas. Op 17 oktober 2023 werd het eerste burgerdoel gebombardeerd, het ziekenhuis Al-Ahli Arab in Gaza-stad. Daarna volgden nog zes ziekenhuizen. Ondertussen zijn er 40.000 dodelijke slachtoffers, 2,3 miljoen mensen moesten hun huis ontvluchten. 

Als uitgever schaam ik me voor de ijzingwekkende stilte van mijn vakgebied over dit onrecht. In tijden van oorlog zou literatuur troost kunnen bieden en hoop moeten geven. Maar tijdens de genocide op de Palestijnen blijven de literaire instituten oorverdovend stil. Ze publiceren geen boeken over Palestina, een belangrijke manier om de cultuur van het volk te behouden, en er zijn geen fondsen om makers uit het oorlogsgebied te steunen.

Nakba

Nakba, Al-Nakba of Al-Naqba betekent ‘catastrofe’ in het Arabisch. Daarmee wordt de periode bedoeld die omstreeks december 1947 begint en in januari 1949 eindigt. In dat tijdsbestek verwoestte Israël vijfhonderd Palestijnse dorpen, inclusief zo’n honderd bedoeïenendorpen. Er vonden massaslachtingen plaats en zo’n 750.000 Palestijnen sloegen op de vlucht of werden verdreven. 15 mei 1948 is in deze periode een markeerdatum. Toen brak er een oorlog uit tussen Israël en de Arabische buurlanden nadat de World Zionist Organisation de dag ervoor de Joodse staat Israël had uitgeroepen.

Als je een volk ontkent, ontken je ook haar rechten

Eerder dit jaar organiseerde het Hiphophuis een Nakba-herdenking. Daar vertelde journalist Ramzy Baroud dat het narratief lang was dat Palestijnen niet bestaan. Als je een volk ontkent, ontken je ook hun rechten.

Palestijnse kinderboeken

De cultuur en veiligheid van Palestijnen staan al generaties onder druk. Kinderboeken als A Map for Falasteen zijn cruciaal voor cultuurbehoud. Dus zochten mijn collega’s en ik naar een Palestijns kinderboek om te vertalen. Dat werd We are Palestinian van Reem Kassis, een boek voor alle leeftijden over Palestijnse muziek, klederdracht en literatuur.

Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, maakte de Nederlandse staat €500.000 vrij om kunstenaars op de vlucht te steunen. Een deel hiervan werd ondergebracht in een regeling van het Letterenfonds. Terecht. Ik vraag me af waar de nationale geste blijft richting Palestijnse makers.

Dromen

Gelukkig is er een Rotterdamse Stichting die Nederlandse kinderen het verhaal van Palestina vertelt. Met dank aan Mohamed Kotesh publiceerde Stichting Feis voor Gaza een prachtig prentenboek: Palestina: Een verhaal over dappere kinderen. Kotesh treedt op namens de Palestijnse Gemeenschap Nederland. Hij spreekt veelvuldig op demonstraties en is nauw betrokken bij Stichting Feis voor Gaza. 

Palestina: Een verhaal over dappere kinderen gaat over de tweeling Majdolin en Mohamed. Op hun basisschool in Gaza leren zij over verschillende beroepen. De tweeling en hun vriendjes weten precies wat ze later willen worden: superheld. Zo wil Majdolin dokter worden om mensen te helpen. Het boek heeft een belangrijke boodschap: Palestina bestaat en Palestijnse kinderen hebben dromen net als ieder ander kind. De opbrengst ervan gaat naar Palestina. Met donaties van in totaal €23.000 kon de stichting bijvoorbeeld tien vrachtwagens met water naar Gaza sturen.

Rapper Feis

Dan de stichting. Die heette eerst ‘Stichting Feis’, opgericht in mei 2022, ter nagedachtenis aan de geliefde Rotterdamse rapper Faisal Mssyeh, alias Feis. De missie: een wereld zonder honger, ziekte, conflict en angst, en het streven “een helpende hand te bieden aan mensen van alle religies, etnische achtergronden en geslachten.” Vanwege het escalerende geweld sinds 7 oktober, ging Stichting Feis zich richten op het ondersteunen van de Palestijnse bevolking en veranderde de naam in ‘Stichting Feis voor Gaza’. De stichting heeft succes, zo kopte OPEN Rotterdam begin dit jaar: “Stichting Feis doet wat Giro555 niet lukt: ‘Geen woorden, maar daden”. 

Als uitgever weet ik hoe lastig het is om cultureel sensitieve boeken bij een groot publiek onder de aandacht te brengen

Als uitgever weet ik hoe lastig het is om cultureel sensitieve boeken bij een groot publiek onder de aandacht te brengen. De concurrentie binnen de jeugdliteratuur is enorm, zeker bij de prentenboeken. Daarbij wonen we in een stad en een land waar de PVV de grootste is en racisme ons niet vreemd is. 

Oproep

Het is daardoor wrang, maar niet verbazingwekkend dat de zichtbaarheid van de Palestijnse cultuur voor kinderen niet komt van een gevestigde uitgeverij, met een groot netwerk en een flink budget dat bestaat uit winsten in plaats van giften. Deze column is dan ook een oproep. Enerzijds aan de lezer: koop het prentenboek Palestina: Een verhaal over dappere kinderen en steun hiermee Stichting Feis voor Gaza. Anderzijds aan mijn collega’s in het boekenvak: publiceer in plaats van het zoveelste ridder- en prinsessenverhaal eens een jeugdboek over Palestina.