Opinie
Twee derde van de 297 leden van de nieuwe wijk- en dorpsraden (65 procent) is gekozen vanuit een politieke partij. Onafhankelijke kandidaten, vaak bewoners die al jarenlang actief zijn in hun buurt, zijn naar de achtergrond verdwenen. Ook als zij individueel meer stemmen kregen dan kandidaten op lijsten van politieke partijen. Wijkraadsleden Ineke Palm, Bert Peterse en Jennifer Blackman maken zich zorgen over een ongelijk speelveld.
In 2022 voerde de gemeente Rotterdam haar democratische vernieuwingsprogramma Wijk aan Zet in. Het doel was om bewoners meer invloed te geven op hun eigen leefomgeving en de afstand tussen burgers en stadhuis te verkleinen. Democratie begint niet op de Coolsingel, was de gedachte, maar in de straat, op het plein en in de buurt.
Al 10 reacties — discussieer mee!
Dat 2/3 van de stemmen uit ‘de partijen’ komt, laat zich vooral positief lezen. Die partijen kunnen het nodige bijdragen aan wijkraden. Ik kies voor ‘mijn partij’ omdat ik dan tenminste weet waar de kandidaat voor staat, en daar zonodig invloed op kan uitoefenen. Tijdens de afgelopen verkiezingen wel geprobeerd om er achter te komen waar andere kandidaten voor staan, maar zonder succes. Op basis van dit opiniestuk lijkt met name wantrouwen in de richting van mensen die oprecht bij een politieke partij betrokken zijn, de gemeenschappelijke deler.
Er is absoluut geen sprake van wantrouwen richting mensen die oprecht betrokken zijn bij een politieke partij; sterker nog, dat geldt ook voor enkelen van ons. Zij zijn dan ook zeer welkom in de wijkraden, zolang zij daar niet namens een politieke partij plaatsnemen, maar simpelweg als (actieve) bewoner.
Eventueel kan de betrokken partij tussen haakjes achter de naam van de kandidaat worden vermeld, zoals dat ook in de vorige ronde gebeurde. Waar het ons om gaat, is dat er geen aparte partijpolitieke lijsten komen. Het hoofddoel moet immers het opbouwen van buurtkracht blijven, en niet het bedrijven van partijpolitiek.
Peter de Jong heeft het over wantrouwen richting “de politiek”
Net zo goed kan je stellen dat Leefbaar en de PvdA die voor deze koerswijziging hebben gekozen, weinig vertrouwen hadden in de doorsnee wijkbewoner, die ongebonden en vaak zonder politieke vooringenomen standpunt, zich wilden inzetten voor de belangen van hun wijk.
In de betreffende raadsvergadering werd door Leefbaar het hybride kiessysteem met lijsten en personen als “best of both worlds” gepresenteerd. Maar ook nu gaan er stemmen verloren. In Hoogvliet werd er ruim 2000 keer gestemd op een politieke lijst met 1 persoon.
Als deze zijn biezen pakt… komt er dus iemand van wellicht geheel andere snit in de Wijkraad, iets waar Leefbaar ook modicus tegen was.
Met mijn serie “alle wijken weten raad” ga ik na de zomer opnieuw langs de wijkraden, ik ben benieuwd hoe de zaken er dan voor staan.
Eens met het punt dat je maakt. En goed dat je door gaat met je serie. Dat is precies de kern van waar een wijkraad over zou moeten gaan: de betrokkenheid van bewoners bij hun eigen straat en buurt, los van partijpolitieke belangen. Laten we die buurtkracht koesteren en centraal stellen, in plaats van de wijkraden te laten verworden tot een verlengstuk van de Coolsingel.
Dit zie ik als heel belangrijk! – Deels, zoals genoemd, om partijbelangen niet bepalend te maken, maar ook deels – en in mijn ogen ook heel belangrijk – om een andere werkwijze ruimte te geven. Er moet ruimte zijn voor amateurs, mensen die niet geschoold zijn in hoe je “moet” plannen, vergaderen, praten (welke taalwijze gebruik je?), beslissingen nemen …. mensen die gewoon vanuit hun erfaringen al dan niet nieuwe manieren hebben/ontwikkelen/vinden om “raads-werk” uit te voeren. Laat de wijkraden NIET mini-Coolsingels worden…..
Spijker op de kop Merete. De wijkraad moet geen ‘mini-Coolsingel’ worden, inclusief het jargon en de starre vergaderstructuren die daarbij horen. De kracht van een wijkraad zit juist in de frisse blik van de ‘amateur’, andere taal, andere vorm, passend bij de persoon en de achterban. Geen vast omkaderd vergader stramien. De ene keer past een algemene openbare avond met sprekers of een presentatie van een organisaties, de andere keer een openbare avond over een thema, waar bewoners het graag over willen hebben. En minder formeel vergaderen, bij ons zitten we met z’n allen rond de tafel, wijkraadsleden en bewoners die ook hun inbreng mogen doen.
De kracht van een wijkraad is ook “samen een vuist maken, zonder partijpolitiek. We hebben gezien rond de bezuinigingen op het ov dat dat ook echt gedaan werd.” Aldus een raadslid tijdens de tweede wijkradenconferentie (Vers Beton 23 april 2025).
Wat een onzin. Ik snap dat op dit platform iedereen ‘onafhankelijk’ wil zijn en een aversie heeft van politieke partijen maar het slaat nergens op om zeer actieve bewoners/wijkraadsleden die lid zijn van een politieke partij weg te zetten als dat ze er voor een ander doel zouden zitten dan voor de bewoners uit hun eigen wijk. Juist in de politieke partijen zitten mensen die enorm gedreven zijn en zich al jaren inzetten voor hun wijk en er voor kiezen om dat ook namens een politieke partij te doen omdat je dan simpelweg directe lijnen hebt en je veel meer voor elkaar krijgt voor je wijk en voor de bewoners. Dat is wellicht niet de bedoeling van wijk aan zet maar wel de praktijk hoe politiek en gemeentes werken. Ik heb als wijkraadslid de afgelopen vier jaar veel meer voor elkaar gekregen door mijn politieke lijntjes met het stadhuis dan via het logge ambtenarenapparaat. Bewoners waarderen die inzet en betrokkenheid bij de wijk en zien dat het werkt, waardoor dit soort actieve wijkraadsleden nu massaal zijn herkozen en dus terecht. Dat je er als nieuwkomer niet makkelijk in komt klopt maar zo werkt politiek, je moet wel eerst een naamsbekendheid opbouwen in de wijk en niet verwachten dat het komt aanwaaien. Je kunt overigens ook gewoon zelf een lijst samenstellen met meerdere bewoners met een paar sterke doelen en mooie flyer of je aansluiten bij bijv een lijst van een bewonersvereniging. Maar aansluiten bij een politieke partij is (tip uit de praktijk) wel het handigste omdat je dan meer voor elkaar krijgt. En die zetelverdeling…is niet veel anders dan hoe het bij gemeenteverkiezingen werkt. Als je met meer personen voor hetzelfde staat is het handig om een lijst te vormen zodat je niet tegen elkaar loopt te concurreren terwijl je hetzelfde doel hebt en kun je ook zelf vooraf bepalen in welke volgorde men een zetel krijgt. Je kan je blindstaren op alleen kandidaten met de meeste stemmen maar het lijkt mij belangrijker om te kijken naar welke lijsten (met bepaalde campagnepunten) de meeste stemmen hebben gehaald en daarnaast naar de voorkeursstemmen want die personen zijn blijkbaar als persoon gekozen omdat ze zich hebben bewezen. Dat is een democratisch model wat zich ook al honderden jaren heeft bewezen. Dat ‘onafhankelijk’ zijn klinkt dus leuk maar in de praktijk mis je dan echt een extra hulplijn die je in kunt zetten.
Niemand twijfelt aan de inzet van politiek actieve bewoners; die passie is juist waardevol. Maar veel kandidaten zijn bewust politiek betrokken zonder die pet in de wijkraad op te zetten. Zij willen daar puur als bewoner zitten, los van partijbelangen, juist ook omdat veel bewoners zich daar ook niet door vertegenwoordigd voelen of het een ver van mijn bed show vinden.
Het feit dat je ‘politieke lijntjes’ nodig hebt om iets gedaan te krijgen, onderstreept precies het probleem: de inhoud en de buurt zouden centraal moeten staan, niet het lobbywerk. In de vorige ronde werkten we met het persoonlijk laten kiezen (waarbij de partij achter de naam kon staan). Door nu met (partij) lijsten te werken, wordt de drempel voor onafhankelijke buurtbewoners zonder partijapparaat onnodig hoog. Dat staat haaks op het idee van buurtkracht.
Ben als kandidaat van de partij voor de Dieren gekozen in de wijkraad PLLLG.
Het zou volgens mij al een stuk beter zijn dat elke wijkraad een bewonersavond zou organiseren waar elke kandidaat zijn actiepunten kan onderbouwen. De gemeente moet op haar website ook elke kandidaat promoten met foto en stukje van de flyer.
Beide zaken werden nu totaal wisselend opgepakt, waardoor er een rommelig campagne geheel ontstond. De oude wijkraad en gemeente moet hierin regie tonen. (Zie ook de ervaring van Peter de Jong) Het feit of iemand wel of niet partijgebonden is of niet gebonden maakt hem/haar niet actiever of beter in het wijkbelang. Terwijl je bij een partij toch beter weet ‘welke kant het opgaat’ De partijopvolging mag van mij direct verdwijnen, het zorgt teveel voor wannabee bestuurderscultuur en daar moeten we in de wijkraden vanaf en ja dat is het gevaar van de partijenstructuur.
Mijn keus zou dus zijn om partijen mee te laten doen, maar altijd met maximaal 1 persoon op de lijst. Belangrijk blijft volgens mij om als wijkraad veel meer te communiceren wat je doet, wil, gerealiseerd hebt, en op te halen waar de behoefte in de wijk ligt.
Want onafhankelijk of partijgebonden Ga vooral geen bestuurdertje spelen.
Helemaal eens. Het systeem van 2022 werkte precies zo: de partijnaam stond tussen haakjes achter iemands naam, maar je werd als persoon gekozen op basis van de meeste stemmen. Dat voorkomt een ‘bestuurderscultuur’ en zet de regie terug bij de persoon als actieve wijkbewoner in plaats van bij de partijnaam en lijst als uitgangspunt.